Jpost 21.2.10
Του Alan M. Dershowitz*

Δεν ξέρω αν το Ισραήλ δολοφόνησε ή όχι τον ηγέτη της στρατιωτικής πτέρυγας της Hamas, Mahmoud al-Mabhouh. Αν υποτεθεί όμως ότι η Mossad όντως πραγματοποίησε το χτύπημα, είχε το νομικό δικαίωμα να εμπλακεί σ’ αυτή την "εξωδικαστική δολοφονία";

Οι εξωδικαστικές δολοφονίες δεν είναι όλες παράνομες. Κάθε στρατιώτης που σκοτώνει ένα μαχητή του εχθρού πραγματοποιεί μια εξωδικαστική δολοφονία όπως κάνει και κάθε αστυνομικός που πυροβολεί έναν κακοποιό που το σκάει. Στην εκτίμηση αυτών των καταστάσεων πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν αρκετά περίπλοκα νομικά ζητήματα.

Πρώτον, ήταν το πρόσωπο που σκοτώθηκε ένας μαχητής, σε σχέση μ’ εκείνους που το σκότωσαν; Εάν το Ισραήλ σκότωσε το Mabhouh, δεν μπορεί να υπάρξει καμία απολύτως αμφιβολία ότι επρόκειτο για μαχητή, για ένα ενεργό μέλος του συνεχούς πολέμου της Hamas εναντίον Ισραηλινών πολιτών. Πράγματι, είναι πολύ πιθανό ο Mabhouh να σκοτώθηκε ενώ βρισκόταν σε στρατιωτική αποστολή στο Ιράν για την εξασφάλιση βομβίδιων κατά προσωπικού που προορίζονταν για χρήση κατά Ισραηλινών πολιτών. Τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Μεγάλη Βρετανία σκότωναν τακτικά μαχητές κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, είτε αυτοί ήταν ένστολοι είτε όχι. Εξάλλου, οι μαχητές της Hamas σκόπιμα δεν φορούν τις στολές τους όταν πολεμούν.

Επομένως, αν η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία σκότωνε το Mabhouh ενώ βρισκόταν στη Γάζα, δεν θα υπήρχε καμία απολύτως αμφιβολία για τη νομιμότητα της ενέργειάς της. Η δολοφονία ενός πολεμιστή δεν αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου ανεξάρτητα από το σημείο που εκείνος βρίσκεται, το αν είναι ξύπνιος ή όχι και το αν μετέχει σε κάποια επιχείρηση τη στιγμή του θανάτου του.

Όμως ο Mabhouh δεν σκοτώθηκε στη Γάζα. Σκοτώθηκε στο Ντουμπάι. Όταν ένας Ισραηλινός πράκτορας σκοτώνει έναν μαχητή κατά του Ισραήλ ενώ βρίσκεται στο Ντουμπάι παραβιάζει τη νομοθεσίας της χώρας. Έτσι, οι άνθρωποι που εμπλέκονται στη συγκεκριμένη δολοφονία έχουν παραβιάσει τη νομοθεσία του Ντουμπάι εκτός αν υπάρχει λόγος για μια τέτοια δολοφονία που βασίζεται στις διεθνείς αρχές για τους μαχητές του εχθρού. Είναι όμως απίθανο να βρεθεί κάποια δικαιολογία για έναν Ισραηλινό - ή κάποιον που εργάζεται για λογαριασμό του Ισραήλ - δεδομένου ότι το Ντουμπάι δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ να σκοτώνει εχθρικούς μαχητές στο έδαφός του.

Αν μπορούσε ν’ αποδειχτεί ότι το Ισραήλ ήταν υπεύθυνο για το χτύπημα – μια εξαιρετικά απίθανη κατάσταση – τότε μόνο το Ντουμπάι θα μπορούσε νόμιμα να παραπέμψει το Ισραήλ σε δίκη. Τι θα γινόταν όμως αν κάποιος ύποπτος συλλαμβανόταν στην Αγγλία, τις ΗΠΑ ή κάποια δυτική χώρα και το Ντουμπάι επιδίωκε την  έκδοσή του; Αυτό θα έθετε ένα ενδιαφέρον νομικό, διπλωματικό, πολιτικό και ηθικό δίλημμα.

Οι παραδοσιακές συμφωνίες έκδοσης δεν καλύπτουν καταστάσεις τέτοιου είδους. Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη δολοφονία. Αποτελούσε κρατική πολιτική στα πλαίσια ενός συνεχιζόμενου πολέμου. Μια δυτική δημοκρατία θα είχε σίγουρα το δικαίωμα και τη δύναμη ν’ αρνηθεί την έκδοση. Ίσως όμως αποφάσιζαν, για πολιτικούς ή διπλωματικούς λόγους, να παραδώσουν τον υπεύθυνο στο Ντουμπάι.

Όσον αφορά  στους ηθικούς παράγοντες που πιθανόν να επηρέαζαν μια απόφαση ενδεχόμενης έκδοσης, η κατάσταση είναι ακόμη πιο ζοφερή. Η Έκθεση Goldstone υπαινίσσεται ότι το Ισραήλ δεν μπορεί νόμιμα να καταπολεμήσει τις ρουκέτες της Hamas με μαζικές εναέριες επιθέσεις. Στις συνεντεύξεις του, ο Richard Goldstone έχει αφήσει να εννοηθεί ότι το Ισραήλ θα έπρεπε να προστατεύεται από παρόμοιες επιθέσεις υιοθετώντας λιγότερο δυσανάλογα μέτρα όπως επιδρομές κομάντο και στοχευμένες δολοφονίες τρομοκρατών που εμπλέκονται στις εκτοξεύσεις πυραύλων. Δεν θα μπορούσε, λοιπόν, να υπάρξει καλύτερο παράδειγμα μιας σύμμετρης και στοχευμένης επίθεσης κατά μαχητή βαθιά εμπλεκόμενου σε πυραυλικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ από τη δολοφονία του Mahmoud al-Mabhouh. Ο Mabhouh δεν ήταν απλά επικεφαλής των παράνομων στρατιωτικών ενεργειών της Hamas τη στιγμή του θανάτου του αλλά και προσωπικά υπεύθυνος για τις απαγωγές και εν ψυχρώ δολοφονίες δύο Ισραηλινών στρατιωτών πριν από μερικά χρόνια.

Θα ήταν σίγουρο προτιμότερο να συλλαμβανόταν και να παραπεμπόταν σε δίκη. Ήταν όμως αδύνατο να συλληφθεί, ιδιαίτερο όσο βρισκόταν στο Ντουμπάι. Αν το Ισραήλ είναι υπεύθυνο για τη δολοφονία, είχε μόνο δύο επιλογές: να τον αφήσει να διαφύγει και να συνεχίσει να θέτει σε κίνδυνο τις ζωές Ισραηλινών πολιτών μεταφέροντας παράνομα βομβίδια από το Ιράν στη Γάζα ή να τον σκοτώσει. Δεν υπήρχε τρίτη λύση. Δεδομένων αυτών των δύο εναλλακτικών, η δολοφονία έδειχνε η λιγότερο τραγική επιλογή που είχε στη διάθεσή του. 

Αφήνω σε ειδικότερους σε αυτά τα θέματα ν’ αποφανθούν αν, στην περίπτωση που το Ισραήλ όντως έδωσε την εντολή για τη δολοφονία του Mabhouh, η απόφαση του ήταν στρατηγικά σωστή και η επιχείρηση εκτελεσμένη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Όσο όμως για το νομικό και ηθικό δικαίωμα τερματισμού της απειλής που αποτελούσε αυτός ο μαζικός δολοφόνος, η καλύτερη επιλογή φαίνεται να ήταν η εξωδικαστική δολοφονία του.

* O Alan M. Dershowitz  είναι καθηγητής της Νομικής στο Πανεπιστήμιο Harvard των ΗΠΑ

http://cgis.jpost.com/Blogs/dershowitz/entry/if_israel_killed_mahmoud_al