6. ΔΙΑΡΕΣΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΟΥΔΑΙΑΣ
Τζάκο – Ιακώβ Αλγκάβα*
Και η ιστορία συνεχίζεται....
924π.Χ η διαίρεση των φυλών του Ισραήλ η εξορία στην Βαβυλώνα.... Ο βασιλιάς Σολομών δημιούργησε την πλουσιότερη και πιο ισχυρή κεντρική διοίκηση που θα έβλεπαν ποτέ οι Εβραίοι, αλλά το έκανε με απίστευτα υψηλό κόστος. Παραχωρήθηκε γη για να πληρώσει για τις υπερβολές του και οι άνθρωποι στάλθηκαν σε καταναγκαστικά έργα στην Τύρο στο βορρά.
Όταν ο Σολομών πέθανε, μεταξύ 926 και 922 π.Χ., οι δέκα βόρειες φυλές αρνήθηκαν να υποταχθούν στον γιο του, Ροβοάμ , και επαναστάτησαν. Από αυτό το σημείο και μετά, θα υπήρχαν δύο βασίλεια των Εβραίων: στο βορρά - το βασίλειο του Ισραήλ , και στο νότο – το βασίλειου του Ιούδας . Οι Ισραηλίτες ανακηρύξαν πρωτεύουσά τους την πόλη της Σαμάρειας και οι Ιουδαίοι κράτησαν την πρωτεύουσά τους στην Ιερουσαλήμ . Αυτά τα βασίλεια παρέμειναν χωριστά κράτη για περισσότερα από διακόσια χρόνια.
Η ιστορία και των δύο βασιλείων είναι μια λιτανεία αναποτελεσματικών, ανυπάκουων και διεφθαρμένων βασιλιάδων. Όταν οι Εβραίοι ζήτησαν για πρώτη φορά έναν βασιλιά, στο βιβλίο των Κριτών , τους είπαν ότι μόνο ο Θεός ήταν ο βασιλιάς τους. Όταν πλησίασαν τον Προφήτη Σαμουήλ , τους είπε ότι η επιθυμία για βασιλιά ήταν πράξη ανυπακοής και ότι θα πλήρωναν ακριβά αν εγκαθιδρύσουν μοναρχία. Η ιστορία που λέγεται στο εβραϊκό βιβλίο, Βασιλιάδες , επιβεβαιώνει την προειδοποίηση του Προφήτη Σαμουήλ , τους είπε ότι η επιθυμία για βασιλιά ήταν πράξη ανυπακοής και ότι θα πλήρωναν ακριβά αν εγκαθιδρύσουν μοναρχία.
Η εβραϊκή αυτοκρατορία τελικά καταρρέει, ο Μωάβ επαναστατεί επιτυχώς εναντίοναςτου βασιλείου της Ιουδαίας και ο Αμμών αποσχίζεται επιτυχώς από αυτό του Ισραήλ . Μέσα σε έναν αιώνα από το θάνατο του Σολομώντα , τα βασίλεια του Ισραήλ και της Ιουδαίας έμειναν ως μικροσκοπικά μικρά κράτη - όχι μεγαλύτερα από την εκταση της Κεντρικής Μακεδονίας - στον μεγαλύτερο χάρτη της Μέσης Ανατολής. Όπως αποδεικνύεται επανειλημμένα η ιστορία στην περιοχή, τα μικροσκοπικά κράτη δεν επιβίωσαν ποτέ για πολύ.
Βρίσκονται ακριβώς ανάμεσα στα βασίλεια της Μεσοποταμίας στα βορειοανατολικά και στην ισχυρή Αίγυπτο στα νοτιοδυτικά, τα εβραϊκά βασίλεια είχαν ύψιστη εμπορική και στρατιωτική σημασία για όλες αυτές τις αντιμαχόμενες δυνάμεις. Το 722 π.Χ., οι Ασσύριοι κατέκτησαν το Ισραήλ. Οι Ασσύριοι ήταν επιθετικοί και αποτελεσματικοί. η ιστορία της κυριαρχίας τους στη Μέση Ανατολή είναι μια ιστορία συνεχούς πολέμου. Προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τα κατακτημένα εδάφη θα παρέμεναν ειρηνικά, οι Ασσύριοι θα ανάγκαζαν πολλούς από τους γηγενείς κατοίκους να μετεγκατασταθούν σε άλλα μέρη της αυτοκρατορίας τους.
Σχεδόν πάντα επέλεγαν τις ανώτερες και ισχυρότερες τάξεις, γιατί δεν είχαν κανένα λόγο να φοβούνται τη γενική μάζα ενός πληθυσμού. Στη συνέχεια θα έστελναν Ασσύριους να εγκατασταθούν στην κατακτημένη περιοχή. Όταν κατέκτησαν το Ισραήλ, ανάγκασαν τις δέκα φυλές να διασκορπιστούν σε όλη την αυτοκρατορία τους. Για όλους τους πρακτικούς σκοπούς, μπορείτε να το θεωρήσετε αυτό μια πρωτοδιασπορά ( "diaspora"="scattering"), εκτός από το ότι αυτοί οι Ισραηλίτες εξαφανίζονται οριστικά από την ιστορία. ονομάζονται «οι δέκα χαμένες φυλές του Ισραήλ». Γιατί συνέβη αυτό είναι δύσκολο να εκτιμηθεί.
Οι Ασσύριοι δεν εγκατέστησαν τους Ισραηλίτες σε ένα μέρος, αλλά τους σκόρπισαν σε μικρούς πληθυσμούς σε όλη τη Μέση Ανατολή. Όταν αργότερα οι Βαβυλώνιοι κατέκτησαν τον Ιουδαία , μετέφεραν και αυτοί ένα τεράστιο μέρος του πληθυσμού. Ωστόσο, μετακινούν αυτόν τον πληθυσμό σε μια ενιαία τοποθεσία, έτσι ώστε οι Εβραίοι να μπορούν να δημιουργήσουν μια ξεχωριστή κοινότητα και να διατηρήσουν τη θρησκεία και την ταυτότητά τους. Μια άλλη συνέπεια της εισβολής των Ασσυρίων στο Ισραήλ αφορούσε την εγκατάσταση του Ισραήλ από Ασσύριους. Αυτή η ομάδα εγκαταστάθηκε στην πρωτεύουσα του Ισραήλ, τη Σαμάρεια, και πήρε μαζί της Ασσύριους θεούς και λατρευτικές πρακτικές.
Αλλά οι άνθρωποι της Μέσης Ανατολής ήταν πάνω από όλα πολύ δεισιδαίμονες. Ακόμη και οι Εβραίοι δεν αρνήθηκαν απαραιτήτως την ύπαρξη ή τη δύναμη των θεών άλλων λαών — για κάθε ενδεχόμενο. Οι λαοί που κατακτούσαν φοβόντουσαν συνεχώς ότι οι ντόπιοι θεοί θα τους εκδικούσαν. Ως εκ τούτου, θα υιοθετούσαν τον τοπικό θεό ή θεούς στη θρησκεία και τις λατρευτικές τους πρακτικές. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι Ασσύριοι στη Σαμάρεια λάτρευαν τον Θεό των Εβραίων καθώς και τους δικούς τους θεούς και μέσα σε μερικούς αιώνες, θα λάτρευαν αποκλειστικά τον Θεό του Ισραήλ. Έτσι σχηματίστηκε το μόνο μεγάλο σχίσμα στη θρησκεία του Θεού των Εβραίων : το σχίσμα μεταξύ των Εβραίων και των Σαμαρειτών.
Οι Σαμαρείτες, που ήταν Ασσύριοι και επομένως μη Εβραίοι, υιοθέτησαν σχεδόν όλη την Εβραϊκή Τορά και τις λατρευτικές πρακτικές. Σε αντίθεση με τους Εβραίους, ωστόσο, πίστευαν ότι μπορούσαν να κάνουν θυσίες στον Θεό έξω από το ναό της Ιερουσαλήμ. Οι Εβραίοι συνοφρυώθηκαν στους Σαμαρείτες, αρνούμενοι ότι κάποιος μη Εβραίος είχε οποιοδήποτε δικαίωμα να συμπεριληφθεί στον εκλεκτό λαό και εξοργίστηκαν που οι Σαμαρείτες θα τολμούσαν να θυσιάσουν στον Θεό έξω από την Ιερουσαλήμ. Το Σαμαρειτικό σχίσμα έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ρητορική του Ιησού από τη Ναζαρέτ . και υπάρχουν ακόμη Σαμαρείτες ζωντανοί σήμερα γύρω από την πόλη της Σαμάρειας. «Εκεί, αλλά για τη χάρη του θεού πηγαίνω».
Σίγουρα, η κατάκτηση του Ισραήλ τρόμαξε τον λαό και τους μονάρχες της Ιουδαίας . Μετά βίας γλίτωσαν από την ασσυριακή απειλή, αλλά η Ιουδαία θα κατακτηθεί από τους Χαλδαίους περίπου έναν αιώνα αργότερα. Το 701, ο Ασσύριος Σενναχερίμ θα αποκτούσε εδάφη από τον Ιούδα και οι Εβραίοι θα είχαν την ίδια μοίρα με τους Ισραηλίτες. Αλλά μέχρι το 625 π.Χ., οι Βαβυλώνιοι, υπό τον Ναμποπολασάρ, θα επανακτήσουν τον έλεγχο της Μεσοποταμίας και ο Εβραίος βασιλιάς Ιωσίας επιδίωξε επιθετικά να επεκτείνει την επικράτειά του στο κενό εξουσίας που προέκυψε.
Αλλά η Ιουδαία σύντομα έπεσε θύμα των αγώνων εξουσίας μεταξύ Ασσυρίων, Βαβυλωνίων και Αιγυπτίων. Όταν ο γιος του Ιωσία, ο Ιωάχαζ, έγινε βασιλιάς, ο βασιλιάς της Αιγύπτου, ο Νεχώ (που τέθηκε στην εξουσία από τους Ασσύριους), όρμησε στην Ιουδαία και την κυρίευσε και η Ιουδαία έγινε κράτος υποδουλωμένη στην Αίγυπτο.
Όταν οι Βαβυλώνιοι νίκησαν τους Αιγύπτιους το 605 π.Χ., τότε η Ιουδαία έγινε κράτος φόρος τιμής στη Βαβυλώνα. Όταν όμως οι Βαβυλώνιοι υπέστησαν ήττα το 601 π.Χ., ο βασιλιάς του Ιούδα, Ιωακείμ, αυτομόλησε στους Αιγύπτιους. Έτσι ο βασιλιάς της Βαβυλώνας, Ναβουχοδονόσορ, δημιούργησε μια εκστρατεία για να τιμωρήσει το βασίλειο της Ιουδαίας το 597 π.Χ. Ο νέος βασιλιάς της Ιουδαίας, ο Ιωαχίν, παρέδωσε την πόλη της Ιερουσαλήμ στον Ναβουχοδονόσορ, ο οποίος στη συνέχεια διόρισε έναν νέο βασιλιά της Ιουδαίας, τον Σεδεκία. Σύμφωνα με την πρακτική της Μεσοποταμίας, ο Ναβουχοδονόσορ απέλασε περίπου 100.000 Εβραίους στην πρωτεύουσά του στη Βαβυλώνα. Όλοι οι εκτοπισμένοι προέρχονταν από επαγγελματίες, πλούσιους και τεχνίτες. Επιτρεπόταν στους απλούς ανθρώπους να μείνουν στον Ιουδαία. Αυτή η απέλαση ήταν η αρχή της Εξορίας .
Ο Σεναχειρείμ θα αποκτούσε έδαφος της Ιουδαίας και οι Εβραίοι θα είχαν την ίδια μοίρα με τους Ισραηλίτες. Αλλά μέχρι το 625 π.Χ., οι Βαβυλώνιοι, υπό τον Ναμποπολασάρ, θα επαναλάβουν τον έλεγχο της Μεσοποταμίας και ο Εβραίος βασιλιάς Ιωσίας επιδίωξε επιθετικά να επεκτείνει την επικράτειά του στο κενό εξουσίας που προέκυψε. Η ιστορία έπρεπε να τελειώσει εκεί. Ωστόσο, ο Σεδεκίας αυτομόλησε από τους Βαβυλώνιους για άλλη μια φορά. Ο Ναβουχοδονόσορ απάντησε με άλλη εκστρατεία το 588 και κατέκτησε την Ιερουσαλήμ το 586. Ο Ναβουχοδονόσορ έπιασε τον Σεδεκία και τον ανάγκασε να παρακολουθήσει τη δολοφονία των γιων του. μετά τον τύφλωσε και τον απέλασε στη Βαβυλώνα. Και πάλι, ο Ναβουχοδονόσορ απέλασε τους εξέχοντες πολίτες, αλλά ο αριθμός ήταν πολύ μικρότερος από το 597: κάπου μεταξύ 832 και 1577 άνθρωποι απελάθηκαν.
Το εβραϊκό βασίλειο, που ξεκίνησε με τέτοια υπόσχεση και δόξα από τον Δαβίδ , ήταν τώρα στο τέλος. Δεν θα εμφανιζόταν ποτέ ξανά, εκτός από ένα σύντομο χρονικό διάστημα τον δεύτερο αιώνα π.Χ., και για τους Εβραίους που αναγκάστηκαν να μετεγκατασταθούν και οι Εβραίοι έμειναν για να βγάλουν τα προς το ζην στο άλλοτε περήφανο βασίλειό τους, φαινόταν σαν να μην υπήρχε ποτέ ξανά εβραϊκό έθνος . Φαινόταν επίσης σαν ο ειδικός δεσμός που είχε υποσχεθεί ο Θεός στους Εβραίους, η διαθήκη ότι οι Εβραίοι θα υπηρετούσαν μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία, είχε σπάσει και ξεχαστεί από τον θεό τους.
Αυτή η περίοδος σύγχυσης και απόγνωσης, μια κοινότητα μαζί αλλά άστεγη στους δρόμους της Βαβυλώνας, αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές ιστορικές περιόδους στην εβραϊκή ιστορία: την Εξορία. Η διαθήκη ότι οι Εβραίοι θα υπηρετούσαν μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία, είχε σπάσει και ξεχαστεί από τον θεό τους. Αυτή η περίοδος σύγχυσης και απελπισίας, μια κοινότητα μαζί αλλά άστεγη στους δρόμους της Βαβυλώνας, συνθέτει μια από τις πιο σημαντικές ιστορικές περιόδους στην εβραϊκή ιστορία: την Εξορία.֍
*Δρ Γεωπόνος - Μηχανικός , Εβραίος Διδάσκαλος.
Το Εβραϊκό Χρονολόγιο του Τζάκου Αλγκάβα δημοσιεύεται κάθε Παρασκευή. Το χρονολόγιο είναι καθαρά ιστορικό και δεν έχει καμία θρησκευτική χροιά. Όλη τη σειρά των άρθρων μπορείτε να τη βρείτε:
https://www.cohen.gr/new/articles/evraiko-xronologio-tou-tzakou-algkava
.