Εβραϊκό χρονολόγιο
Τζάκο – Ιακώβ Αλγκάβα*
Πιο θανατηφόρες επιθέσεις ήρθαν αργότερα μέσα στον αιώνα από όχλους θυμωμένων Καθολικών, με επικεφαλής λαϊκούς κήρυκες, που εισέβαλαν στις εβραϊκές συνοικίες, κατέστρεφαν συναγωγές και εισέβαλαν σε σπίτια, αναγκάζοντας τους κατοίκους να επιλέξουν μεταξύ μεταστροφής και θανάτου. Χιλιάδες Εβραίοι προσπάθησαν να ξεφύγουν από αυτές τις επιθέσεις προσηλυτίζοντας στον Χριστιανισμό. Αυτοί οι Εβραίοι προσήλυτοι ονομάζονταν συνήθως conversos , Cristianos nuevos ή maranos . ο τελευταίος όρος χρησιμοποιήθηκε ως προσβολή.
Στην αρχή, αυτές οι μετατροπές φάνηκαν μια αποτελεσματική λύση στην πολιτιστική σύγκρουση. Πολλές κοινωνική και εμπορική επιτυχία. Αλλά τελικά η επιτυχία τους έκανε αυτούς τους νέους Καθολικούς αντιδημοφιλείς στους γείτονές τους, συμπεριλαμβανομένων μερικών από τους κληρικούς της Καθολικής Εκκλησίας και Ισπανούς αριστοκράτες που τους ανταγωνίζονταν για επιρροή στις βασιλικές οικογένειες.
Στα μέσα του 15ου αιώνα, οι απαιτήσεις των Παλαιών Χριστιανών να τους διαφοροποιούν η Καθολική Εκκλησία και η μοναρχία από τους conversos , οδήγησαν στους πρώτους νόμους limpieza de sangre , οι οποίοι περιόριζαν τις ευκαιρίες στους προσήλυτους.
Αυτές οι υποψίες από την πλευρά των Χριστιανών ενισχύθηκαν μόνο από το γεγονός ότι ορισμένες από τις μεταστροφές ήταν ανειλικρινείς. Μερικοί συνομιλητές , επίσης γνωστοί ως κρυπτο-Εβραίοι , ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό και βαφτίστηκαν, ενώ τηρούσαν ιδιωτικά τις ιουδαϊκή πρακτική και πίστη. Οι οικογένειες που είχαν προσηλυτιστεί πρόσφατα και συνέχισαν να παντρεύονται, αντιμετωπίζονταν ιδιαίτερα με καχυποψία.
Από την πλευρά της, η εβραϊκή κοινότητα αντιμετώπιζε τις συνομιλίες με συμπόνια, επειδή ο εβραϊκός νόμος όριζε ότι η μεταστροφή υπό την απειλή βίας δεν ήταν απαραίτητα νόμιμη. Αν και η Καθολική Εκκλησία ήταν επίσης επίσημα αντίθετη στην αναγκαστική μεταστροφή, σύμφωνα με τον εκκλησιαστικό νόμο όλα τα βαφτίσματα ήταν νόμιμα, και μόλις βαφτίζονταν οι προσήλυτοι δεν επιτρεπόταν να επανενταχθούν στην προηγούμενη θρησκεία τους.
Απελάσεις Εβραίων στην Ευρώπη από το 1100 έως το 1600. Από τον δέκατο τρίτο έως τον δέκατο έκτο αιώνα, οι ευρωπαϊκές χώρες έδιωξαν τους Εβραίους από τα εδάφη τους σε τουλάχιστον δεκαπέντε περιπτώσεις. Πριν από την ισπανική εκδίωξη, οι Εβραίοι είχαν εκδιωχθεί από την Αγγλία το 1290, αρκετές φορές από τη Γαλλία μεταξύ 1182 και 1354, και από ορισμένα γερμανικά κρατίδια. Η γαλλική περίπτωση είναι χαρακτηριστική για τις περισσότερες απελάσεις, είτε η απέλαση ήταν τοπική είτε εθνική.
Οι Εβραίοι συνήθως επιτρεπόταν να επιστρέψουν μετά από μερικά χρόνια. Την ισπανική απέλαση διαδέχθηκαν τουλάχιστον πέντε απελάσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η απέλαση των Εβραίων από την Ισπανία ήταν και η μεγαλύτερη του είδους της και επίσημα, η μακροβιότερη στη δυτικοευρωπαϊκή ιστορία. Κατά τη διάρκεια της τετρακοσιακής περιόδου κατά την οποία εφαρμόστηκαν τα περισσότερα από αυτά τα διατάγματα, τα αίτια της απέλασης άλλαξαν σταδιακά. Στην αρχή, οι απελάσεις των Εβραίων (ή η απουσία απελάσεων) ήταν ασκήσεις βασιλικών προνομίων.
Οι εβραϊκές κοινότητες στη μεσαιωνική Ευρώπη συχνά προστατεύονταν από μονάρχες και συνδέονταν με αυτούς, επειδή, κάτω από το φεουδαρχικό σύστημα, οι Εβραίοι ήταν συχνά η μόνη αξιόπιστη πηγή φόρων για έναν μονάρχη.
Οι Εβραίοι είχαν επίσης τη φήμη ως τοκογλύφων επειδή ήταν η μόνη κοινωνική ομάδα που επιτρεπόταν να δανείζει χρήματα με κέρδος σύμφωνα με την επικρατούσα ερμηνεία της Βουλγάτας (η λατινική μετάφραση της Βίβλου που χρησιμοποιείται στη Ρωμαιοκαθολική Δυτική Ευρώπη ως επίσημο κείμενο), η οποία απαγόρευσε στους χριστιανούς να χρεώνουν τόκους στα δάνεια. Οι Εβραίοι, επομένως, έγιναν δανειστές και πιστωτές εμπόρων, αριστοκρατών, ακόμη και μοναρχών.
Οι περισσότερες απελάσεις πριν από το Διάταγμα της Αλάμπρα σχετίζονταν με αυτήν την οικονομική κατάσταση, δλδ για να συγκεντρώσει επιπλέον χρήματα, ένας μονάρχης θα φορολογούσε βαριά την εβραϊκή κοινότητα, αναγκάζοντας τους Εβραίους να ζητούν δάνεια. τότε ο μονάρχης θα έδιωχνε τους Εβραίους και τη στιγμή της απέλασης, ο μονάρχης θα άρπαζε τα εναπομείναντα πολύτιμα περιουσιακά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των χρεών που τους οφείλονταν από άλλους υπηκόους του μονάρχη και σε ορισμένες περιπτώσεις, από τον ίδιο τον μονάρχη.
Η απέλαση των Εβραίων από την Ισπανία ήταν επομένως μια καινοτομία όχι μόνο σε κλίμακα αλλά και ως προς τα κίνητρά της. Η εχθρότητα προς τους Εβραίους στην Ισπανία κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας των «Καθολικών Μοναρχών», Φερδινάνδου και Ισαβέλλας . Ο γάμος τους το 1469, ο οποίος σχημάτισε μια προσωπική ένωση των κορωνών της Αραγονίας και της Καστίλλης , με συντονισμένες πολιτικές μεταξύ των ξεχωριστών βασιλείων τους, οδήγησε τελικά στην τελική ενοποίηση της Ισπανίας.
Αν και η αρχική τους πολιτική απέναντι στους Εβραίους ήταν προστατευτική, ο Φερδινάνδος και η Ισαβέλλα ενοχλήθηκαν από αναφορές που ισχυρίζονταν ότι οι περισσότεροι Εβραίοι που ηταν προσήλυτοι στο Χριστιανισμό ήταν ανειλικρινείς στη μεταστροφή τους.
Όπως προαναφέρθηκε, ορισμένοι ισχυρισμοί ότι οι conversos συνέχισαν να ασκούν τον Ιουδαϊσμό στα κρυφά (βλέπε Κρυπτο-Ιουδαϊσμό ) ήταν αληθινοί, αλλά οι «Παλαιοί» Χριστιανοί υπερέβαλαν την κλίμακα του φαινομένου. Υποστηρίχθηκε επίσης ότι οι Εβραίοι προσπαθούσαν να επαναφέρουν τους συνομιλητές στο εβραϊκό μαντρί. Το 1478, ο Φερδινάνδος και η Ισαβέλλα υπέβαλαν επίσημη αίτηση στη Ρώμη για τη σύσταση Ιεράς Εξέτασης στην Καστίλλη για να διερευνήσει αυτές και άλλες υποψίες. Το 1487, ο βασιλιάς Φερδινάνδος προώθησε την ίδρυση των Ισπανικών Δικαστηρίων Ιεράς Εξέτασης στην Καστίλλη. Στο Στέμμα της Αραγονίας, είχε καθιερωθεί για πρώτη φορά τον 13ο αιώνα για την καταπολέμηση της αίρεσης των Αλβιγενών . Ωστόσο, το επίκεντρο αυτής της νέας Ιεράς Εξέτασης ήταν να βρει και να τιμωρήσει τους συνομιλητές που ασκούσαν τον Ιουδαϊσμό στα κρυφά.
Αυτά τα ζητήματα ήρθαν στο προσκήνιο κατά την τελική κατάκτηση της Γρανάδας από τον Φερδινάνδο και την Ισαβέλλα.Το ανεξάρτητο Ισλαμικό Εμιράτο της Γρανάδας ήταν υποτελές κράτος στην Καστίλλη από το 1238. Οι Εβραίοι και οι συνομιλητές έπαιξαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια αυτής της εκστρατείας επειδή είχαν την ικανότητα να συγκεντρώνουν χρήματα και να αποκτούν όπλα μέσω των εκτεταμένων εμπορικών τους δικτύων. Αυτή η αντιληπτή αύξηση της εβραϊκής επιρροής εξόργισε περαιτέρω τους Παλαιούς Χριστιανούς και τα εχθρικά στοιχεία του κλήρου.
Τέλος, το 1491 προετοιμάζοντας μια επικείμενη μετάβαση στην επικράτεια της Καστιλίας, στη Συνθήκη της Γρανάδας υπογράφηκε από τον Εμίρη Μωάμεθ XII και τη Βασίλισσα της Καστίλης, συνθήκη προστατεύοντας τη θρησκευτική ελευθερία των μουσουλμάνων εκεί Μέχρι το 1492, ο Φερδινάνδος και η Ισαβέλλα είχαν κερδίσει τη Μάχη της Γρανάδας και ολοκλήρωσαν την καθολική ανακατάκτηση της Ιβηρικής Χερσονήσου από τις ισλαμικές δυνάμεις . Ωστόσο, ο εβραϊκός πληθυσμός προέκυψε από την εκστρατεία πιο μισητός από τον πληθυσμό και λιγότερο χρήσιμος για τους μονάρχες.
Ο βασιλιάς και η βασίλισσα εξέδωσαν το διάταγμα της Αλάμπρα λιγότερο από τρεις μήνες μετά την παράδοση της Γρανάδας. Αν και η Ισαβέλλα ήταν η δύναμη πίσω από την απόφαση, ο σύζυγός της Φερδινάνδος δεν αντιτάχθηκε. Το ότι ο εξομολογητής της είχε μόλις αλλάξει από τον ανεκτικό Ερνάντο ντε Ταλαβέρα στον πολύ μισαλλόδοξο Francisco Jiménez de Cisneros υποδηλώνει μια αύξηση της βασιλικής εχθρότητας προς τους Εβραίους.
Το κείμενο του διατάγματος κατηγορούσε τους Εβραίους ότι προσπαθούσαν «να ανατρέψουν την ιερή καθολική πίστη» προσπαθώντας να «αποσύρουν τους πιστούς χριστιανούς από τις πεποιθήσεις τους». Αυτά τα μέτρα δεν ήταν νέα στην Ευρώπη. Μετά την ψήφιση του διατάγματος, ολόκληρος ο εβραϊκός πληθυσμός της Ισπανίας έλαβε μόνο τέσσερις μήνες για να ασπαστεί τον Χριστιανισμό ή να εγκαταλείψει τη χώρα. Το διάταγμα υποσχέθηκε στους Εβραίους βασιλική προστασία και ασφάλεια για την αποτελεσματική περίοδο τριών μηνών πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Τους επιτρεπόταν να πάρουν τα υπάρχοντά τους μαζί τους, εξαιρουμένου του χρυσού ή ασημιού ή κομμένο χρήμα ή άλλων πραγμάτων που απαγορεύονταν από τους νόμους του βασιλείου .
Στην πράξη, ωστόσο, οι Εβραίοι έπρεπε να πουλήσουν οτιδήποτε δεν μπορούσαν να κουβαλήσουν, όπως τη γη τους, τα σπίτια τους και τις βιβλιοθήκες τους, και η μετατροπή του πλούτου τους σε μια πιο φορητή μορφή αποδείχθηκε δύσκολη.
Η αγορά στην Ισπανία ήταν κορεσμένη από αυτά τα αγαθά, πράγμα που σήμαινε ότι οι τιμές μειώθηκαν τεχνητά για τους μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Ως αποτέλεσμα, μεγάλο μέρος του πλούτου της εβραϊκής κοινότητας παρέμεινε στην Ισπανία. Η τιμωρία για όποιον Εβραίο δεν προσηλυτίστηκε ή δεν έφευγε εντός της προθεσμίας ήταν η συνοπτική εκτέλεση. ֍
*Δρ Γεωπόνος - Μηχανικός , Εβραιος Διδασκαλος.
Το Εβραϊκό Χρονολόγιο του Τζάκου Αλγκάβα δημοσιεύεται κάθε Παρασκευή. Το χρονολόγιο είναι καθαρά ιστορικό και δεν έχει καμία θρησκευτική χροιά. Όλη τη σειρά των άρθρων μπορείτε να τη βρείτε:
https://www.cohen.gr/new/articles/evraiko-xronologio-tou-tzakou-algkava