ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 07/09/2005
Πόσο διαχωριστικές είναι οι γραμμές μεταξύ αυτών των όρων, με ποια ένταση χρησιμοποιούνται αναλόγως της περίστασης και πώς ακριβώς εννοούνται στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες;
Ο Εβραίος, ο Ισραηλινός και ο Σιωνιστής συνθέτουν ένα εννοιολογικό πλέγμα που απαιτεί διασαφήνιση, καθώς είναι φανερό ότι έχει κάνει την εμφάνισή του ένα νέο κύμα ανθεβραϊσμού που εδράζεται στο διεθνές κλίμα (της αμερικανοφοβίας, του ακτιβιστικού ισλαμισμού, της μεσανατολικής κρίσης) και επηρεάζει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη.
Αυτά υποστηρίζουν και θέτουν ως εναρκτήρια ζητήματα για έναν ευρύτερο προβληματισμό οι Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ και Αλέν Φινκελκρότ στις μελέτες τους «Η νέα εβραιοφοβία» και «Στο όνομα του Αλλου» (που κυκλοφορούν από κοινού -μόνο στην ελληνική έκδοση- από τον οίκο «Πόλις», μτφρ.: Ανδρέας Πανταζόπουλος, Μάγκυ Κοέν αντίστοιχα).
Ο Ταγκιέφ επιχειρεί ν' αναλύσει το φαινόμενο εξηγώντας, καταρχάς, τον νεολογισμό της «εβραιοφοβίας», που εστιάζεται στο ετερόκλητο σχήμα ΗΠΑ/Ισραήλ/Δύση. «Αυτό το οποίο μπορούμε να παρατηρήσουμε στην Ευρώπη και φυσικά στο σύνολο των μουσουλμανικών χωρών», εξηγεί, «είναι η εμφάνιση ενός κύματος εβραιοφοβίας χωρίς προηγούμενο στη μεταναζιστική περίοδο». Με ιδιαίτερη ψυχραιμία και ξεκάθαρη πολιτική θέση υπέρ τής ύπαρξης δύο ανεξάρτητων κρατών στην Παλαιστίνη, ο Ταγκιέφ επιδίδεται σε χρήσιμες παρατηρήσεις: α. Η πολιτική εργαλειοποίησης του θρησκευτικού ζητήματος (Ισλάμ ή μη Ισλάμ;) λειτουργεί υπέρ του ιδεολογικού φανατισμού. β. Η φυλετιστική βουλγκάτα μεταξύ «Αρίων» και «Σημιτών» έχει ξεπεραστεί από τη νέα πλανητική εβραιοφοβία που συνεπάγεται τον αντιαμερικανισμό και την ετεροπαγκοσμιοποίηση.
Ο Φινκελκρότ με τη σειρά του αναφέρεται συμπληρωματικά στο φαινόμενο, μιλώντας για «νέους δαίμονες, παλιά σχήματα». Αναρωτιέται για τη συνείδηση των ευρωπαϊκών λαών, τον αναστοχασμό, τον εθελότυφλο προοδευτισμό, τον νεοσυντηρητισμό. Η προφανής σύγχυση, ωστόσο, δεν εξαιρεί τον διάλογο και την παραγωγή σκέψης γύρω απ' όλα αυτά τα θέματα, ώστε τίποτε να μην περιορίζει την ίση αξιοπρέπεια ατόμων και εθνών. Σ' αυτό το πνεύμα, εξάλλου, κινείται και το επίμετρο του Ανδρέα Πανταζόπουλου όσον αφορά την ελληνική εκδοχή της εβραιοφοβίας.