Keren Hayesod  08.11.2010 
Του
Yehoshua Amishav

Ο Δρ. Natan Durst, ένας παγκοσμίως γνωστός κλινικός και ακαδημαϊκός ψυχολόγος που ειδικεύεται στα ψυχικά τραύματα και το Ολοκαύτωμα (Shoah), θυμάται 

Dr NATAN DURST

Ήμασταν μια θρησκευόμενη οικογένεια με τέσσερα παιδιά - τρία κορίτσια κι εγώ, ένα σχετικά καλομαθημένο αλλά πειθαρχημένο παιδί. Ζούσαμε στο Βερολίνο, στο κέντρο της πόλης, όχι μακριά από τη μεγάλη συναγωγή της οδού Orianenburger που ήταν γνωστή για τη χρυσή στέγη της την οποία μπορούσε να διακρίνει κανείς από μακριά αλλά στην οποία δεν πηγαίναμε συχνά επειδή δεν ήταν Ορθόδοξη. Εγώ πήγαινα στο Ορθόδοξο δημοτικό σχολείο "Adass Yisroel".

Το 1938 ήταν μια πολύ δύσκολη χρονιά. Θυμάμαι ότι μια μέρα στις αρχές του χρόνου, ήρθε να με πάρει από το σχολείο η μητέρα μου, κάτι που συνέβαινε σπάνια.  Συνήθως μ’ έπαιρνε μια από τις αδελφές  μου. Ζούσαμε σε μια μικτή γειτονιά, με μια μη-Εβραϊκή πλειοψηφία. Ενώ κατευθυνόμασταν προς το σπίτι, μας επιτέθηκε μια ομάδα Ναζιστών μελανοχίτωνων που χτύπησαν τη μητέρα μου. Δεν μπορούσα να πιστέψω αυτό που συνέβαινε. Δεν συζητήσαμε ποτέ ξανά γι’ αυτό το γεγονός. Τον Οκτώβριο, ο πατέρας μου εξαφανίστηκε ξαφνικά. Ρωτούσα συνεχώς "πού είναι ο μπαμπάς;" και μου απαντούσαν συνεχώς "θα γυρίσει πίσω, μην κάνεις ερωτήσεις" [δείτε το τέλος του κειμένου]. Είχα έναν πολύ ισχυρό δεσμό μαζί του. Συνηθίζαμε να πηγαίνουμε μαζί στη συναγωγή και μου έλειπε πολύ.

Την ημέρα που προηγήθηκε εκείνης που έμελλε να γίνει γνωστή ως Kristallnacht, η μητέρα μου μου είπε: "Αυτή θα είναι μια από "εκείνες τις ημέρες". Μην πας σήμερα στο σχολείο, καλύτερα να μείνεις στο σπίτι". Πράγματι, έμεινα στο σπίτι. Θυμάμαι ότι βρισκόμουν στην κρεβατοκάμαρα των γονιών μου και κοιτούσα έξω από το παράθυρο όταν είδα κάτι που δεν είχα ξαναδεί ποτέ πριν.

Κοίταζα, σαν υπνωτισμένος, μια φωτιά που ήταν αναμμένη στη μέση του δρόμου μας, την Ρückerstrasse. Άντρες με καφετιά πουκάμισα στέκονταν γύρω της ενώ τα παράθυρα του απέναντι σπιτιού ήταν ανοιχτά και έπιπλα πετάγονταν στο δρόμο. Κοντά σ’ εκείνα τα παράθυρα, άνθρωποι πάλευαν ν’ αποτρέψουν τη λεηλασία. Θυμάμαι πόσο τρελό μου είχε φανεί αυτό το θέαμα. Γιατί να κάνουν ένα τέτοιο πράγμα;  Να καίνε έπιπλα μεσημεριάτικα στη μέση του δρόμου;  

Η πόρτα άνοιξε ξαφνικά και η μητέρα μου μπήκε στο δωμάτιο και προσπάθησε να με τραβήξει μακριά από το παράθυρο. Τότε κατάλαβα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά αλλά, εν τω μεταξύ, με είχε συναρπάσει κάτι άλλο:  Μαζί με τα έπιπλα, είχε πεταχτεί από το παράθυρο κι ένα γούνινο παλτό. Ο αέρας το έσπρωχνε πιο κοντά στη φωτιά, το μισό ήταν στον αέρα και το μισό στο έδαφος - μπορώ ακόμα να δω την εικόνα στο μυαλό μου.  Έπρεπε να δω αν το παλτό θα καιγόταν ή όχι. Έτσι αντιστάθηκα στις προσπάθειες της μητέρας μου να με απομακρύνει βίαια από το παράθυρο και άρχισα να ξεφωνίζω "θέλω να δω!" 

Σε λίγο, η μητέρα μου κι εμείς τα τέσσερα παιδιά φύγαμε από το σπίτι μας και πήγαμε σ’ ένα κοντινό πολυκατάστημα. Όλοι ήταν σιωπηλοί και ανήσυχοι αλλά δεν καταλάβαινα γιατί. Υπήρχε πολλή φασαρία και αναταραχή στους δρόμους και μπορώ ακόμα να θυμηθώ τη μυρωδιά του καμμένου.  

Επιστρέψαμε στο σπίτι το απόγευμα. Όλοι ήταν φοβισμένοι και ταραγμένοι. Όμως το διαμέρισμά μας ήταν άθικτο. Μόνο αργότερα μου είπε η αδελφή μου ότι οι μελανοχίτωνες είχαν πάει στο σπίτι μας και είχαν ρωτήσει το θυρωρό εάν ήμασταν Εβραίοι (το επώνυμό μας δεν είναι Εβραϊκό). Ήξερε πολύ καλά ότι ήμασταν αλλά απάντησε ότι δεν γνώριζε.  Σ’ αυτήν την περίπτωση, ήταν ένας από τους καλούς Γερμανούς. Οι μελανοχίτωνες έφυγαν και πήγαν στο διαμέρισμα της άλλης Εβραϊκής οικογένειας (δύο από τις τέσσερις οικογένειες που ζούσαν στο κτήριο ήταν Εβραϊκές) και το λεηλάτησαν.

Όντας ένα επτάχρονο παιδί, δεν ήμουν σε θέση να κατανοήσω τα γεγονότα ή να συλλάβω το νόημά τους. Ίσως είναι καλό που τα παιδιά δεν κατανοούν τέτοιες καταστάσεις. Γλιτώνουν από το φόβο και τον πανικό. Αυτό που θυμάμαι περισσότερο είναι η φωτιά, τα έπιπλα και το γούνινο παλτό. Δεν μπορούσα φυσικά να ξέρω ότι αυτό το δημόσιο κάψιμο Εβραϊκών περιουσιών ήταν μόνο η απαρχή μιας τρομερής περιόδου.

Σχετικά με τη Νύχτα των Κρυστάλλων (Kristallnacht):
Ξεκινώντας τη νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, Γερμανοί Ναζί έστησαν ένα εκτεταμένο και  οργανωμένο από το κράτος πογκρόμ, με επιθέσεις εναντίον Εβραίων και των περιουσιών τους σε όλη τη χώρα. Το όνομα Νύχτα των Κρυστάλλων (Kristallnacht) αναφέρεται ειρωνικά στα σπασμένα γυαλιά που έμεναν και ρύπαιναν τους δρόμους μετά από αυτά τα πογκρόμ. Η βία συνεχίστηκε την επόμενη ημέρα, 10 Νοεμβρίου, και σε ορισμένα μέρη κράτησε για αρκετές ακόμη μέρες.  Μέσα σε 48 ώρες, περισσότερες από 1.000 συναγωγές κάηκαν ή υπέστησαν καταστροφές.  Οι ταραχοποιοί έκαναν γυαλιά καρφιά και λεηλάτησαν περίπου 7.500 Εβραϊκές επιχειρήσεις, σκότωσαν τουλάχιστον 91 Εβραίους και διέπραξαν βανδαλισμούς σε Εβραϊκά νοσοκομεία, σπίτια, σχολεία και νεκροταφεία. Περίπου 30.000 άρρενες Εβραίοι ηλικίας 16 - 60 ετών συνελλήφθηκαν. Για να φιλοξενήσουν τόσους πολλούς νέους φυλακισμένους, επεκτάθηκαν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης σε Dachau, Buchenwald και Sachsenhausen. 

 Για περισσότερες πληροφορίες δείτε: http://www1.yadvashem.org/odot_pdf/Microsoft%20Word%20-%206461.pdf).
                                                             ********

Μετά από τη "Νύχτα των Κρυστάλλων" (οι Γερμανο-Εβραίοι προτιμούν να την αποκαλούν "Νύχτα του Πογκρόμ" επειδή "Kristallnacht" είναι ένα ναζιστικό όνομα), ο μικρός Natan και η 17χρονη αδελφή του Chana, οι οποίοι φυγαδεύτηκαν στην Ολλανδία, κατόρθωσαν να επιζήσουν του πολέμου μένοντας κρυμμένοι. Ο πατέρας τους, ένας Πολωνός πολίτης, συνελλήφθηκε τον  Οκτώβριο του 1938 και εστάλη με χιλιάδες άλλους στα Πολωνικά σύνορα όπου αντιμετώπισε δυσχερείς συνθήκες. Επανασυνδέθηκε τελικά με τη σύζυγο και τις δύο άλλες κόρες του που απελάθηκαν από τη Γερμανία στο γκέτο Lodz - αλλά κανένας τους δεν επέζησε του πολέμου.

                                                                ***

Τις θερμές ευχαριστίες μας στη φίλη μας Noemi Staszweski, Πρόεδρο του KH Frankfurt Women's Division, για τη βοήθεια που μας προσέφερε προκειμένου να επικοινωνήσουμε με τον Dr. Durst.

http://www.kh-uia.org.il/EN/IsraelOnline/Current-Affairs/Pages/72YearsSinceKristallnacht.aspx