Tου Τάσου Καμπούρη                                                                                                                                                                      10.3.2007

Ιστορικό.

Στις 23.3.2007 ο Ανδρέας αποστόλου δημοσίευσε στην ιστοσελίδα  www.forward.com της ομώνυμης Αμερικανό-Εβραϊκής εφημερίδας το παρακάτω άρθρο στο οποίο απήντησε εκ μέρους του  ΚΙΣ ο πρόεδρος της κ. Κωσταντίνης. Ο γνωστός ιστορικός Δρ. Ιάκωβος Σίμπι απήντησε στον κ. Κωσταντίνη.

 Οποιοσδήποτε θέλει να σχολιάσει η ιστοσελίδα είναι ανοιχτή να δημοσιεύσει άρθρα ή σχόλια για το θέμα.

 Ζαν Κοέν  

  

Greece Must Acknowledge Its Complicity in the Shoah
Opinion

| Fri. Mar 23, 2007

Today, as European nations continue to struggle with the legacy of the Holocaust, the role of the Greek state in facilitating genocide against its own Jews remains unacknowledged and ignored. Greece has rarely confronted its past; but with increasing demands for all nations to face their history, it is time that Greece followed suit.

The fulcrum of the Holocaust in Greece was the northern port city of Salonika, a now-thriving corner of southeastern Europe that portrays itself as the “Gateway to the Balkans.” As my research on recently opened Greek archival papers demonstrates, in March 1943 the Nazi German occupiers of Greece — willingly assisted by Greek officials at all levels, and by the Greek police — began deporting Jews from Salonika to the extermination camp at Auschwitz-Birkenau.

Non-Jews, according to eyewitness accounts, demonstrated indifference to the fate of their Jewish compatriots, and after the deportations they engaged in mass looting of Jewish property. The Greek collaborationist prime minister at the time, Konstantinos Logothetopoulos, was considered so trustworthy that he received nearly two months’ advance warning of the deportations — a warning upon which he chose not to act. Out of a Salonika Jewish community of around 47,000 in 1943, barely 2,000 survived.

Not one of the Greek officials and policemen who participated in the deportations of the Jews to the death camps was ever prosecuted for this crime. Much of the stolen Jewish property has not been returned.

To this day, there has been no official recognition that the University of Salonika was built after the war on the site of a historic Jewish cemetery that dated back to the 15th century — a cemetery that the Greek state destroyed during World War II. It took Greece 54 years to erect a modest public memorial to the deported Jews, and even that required more than a decade of negotiations and lobbying.

My research has shown that forgetting Greek non-Jews were voluntary accessories in the murder of their Jewish compatriots is part of a policy of historical amnesia that began with the concoction of wartime propaganda to win Allied sympathy. A narrative was constructed by Greek diplomats that emphasized the courageous resistance of a few non-Jews and ignored the more widespread phenomena of collaboration and indifference.

A fervently nationalist state, Greece likes to forget the unique contribution of Salonika Jews to the country’s history and that of Europe. For centuries, Jews were a majority in Salonika, a city with a Jewish character that allowed numerous other religious and ethnic communities to coexist.

The city’s Jews, who had been expelled from Spain and Portugal during the late 15th century, brought their language and traditions with them, making Salonika the world’s greatest center of Sephardic culture. Yet the Jewish history of one of the most important cities in southeastern Europe is overlooked, both by the state and by too many historians in Greece.

Instead of accepting the past and the moral lessons of genocide, Greece portrays itself as a country that almost alone among the European nations has a clean conscience about what happened on its soil during the Holocaust. By contrast, other European countries have realized that such a whitewash of history is no longer acceptable.

In Belgium, the government apologized in 2002 for collaboration during the Holocaust and then commissioned a panel of inquiry. Last month the panel issued a report, titled “Docile Belgium,” that paints a bleak picture of a country that failed its most vulnerable citizens at their moment of greatest need.

Sadly, there is no such introspection in Greece, a country where archives have been extensively purged and where the remaining papers are closely guarded. In Salonika, the descendants of those who assisted the Germans in their program of genocide, or of those who turned a blind eye to the deportations, or of those who stole Jews’ belongings, now live in a city in which most traces of the Jewish past have been efficiently erased.

The Greek state has forgotten its past; its citizens are simply unaware of it.

Andrew Apostolou wrote his doctoral dissertation at Oxford University on the Holocaust in Greece.

Fri. Mar 23, 2007

http://www.forward.com/article/greece-must-acknowledge-its-complicity-in-the-shoa/

 


Fri. May 04, 2007

View Greece’s Wartime History in Context
 
 I am perplexed by opinion writer Andrew Apostolou’s general assessment of Greece’s conscience (“Greece Must Acknowledge Its Complicity in the Shoah,” March 23).
 
Though most of the historic data presented in the opinion article are true and correct, I believe it is superficial to isolate a part of history and draw judgment without viewing the facts in the general context of World War II and the Holocaust.
 
I always point out to young historians and researchers that they have to first understand what occupation means — and what German occupation meant to those of us who lived under it.
 
Shameful pages of history were written all over German-occupied Europe. Fear, betrayal and looting were part of our everyday life at the time, which is why those who helped were heroes. Those who risked their lives and the lives of their families by sheltering Jews during that dark period, when others around them collaborated to survive, are righteous indeed.
The archbishop at the time, Damaskinos, addressed letters of protest to the occupation forces, asking them to stop the deportation of Jews. Other religious leaders in Europe, by contrast, either collaborated with the Nazis or remained indifferent to the deportations. Prime Minister Konstantinos Logothetopoulos also protested against the deportations.
 
Apostolou refers to Greeks who collaborated with the Nazi occupiers. He makes no mention, however, of countries such as Lithuania, Latvia, Belarus and Ukraine, which local collaborators turned into mass graves for Jews. And while Hungary, Romania, Bulgaria, Slovakia and Vichy France became Nazi allies, Greece fought bravely against the Italians and Germans. When other countries collaborated, surrendered or were annexed, the small country of Greece resisted for more than five months.
 
In the postwar period, Greece gave further examples of humanity. In 1945 a law was passed establishing the Central Board of Jewish Communities and tasking it with reconstructing Jewish communities in our country. And in 1946 a law for the restitution of Jewish property was passed. Unclaimed Jewish property was given to the Foundation for the Welfare and Rehabilitation of the Jewish Community in Greece, which was also established by law.
 
Despite all the domestic political problems Greece faced at the time, it gave both moral and material support to its Jewish community. In fact, it was one of the first European countries to do so.

Moses Constantinis
President
Central Board of Jewish Communities in Greece
Athens, Greece

 


 Σχετικά με την επιστολή του κυρίου Μωυσή Κωνσταντίνη:

View Greece’s Wartime History in Context

της Παρασκευής 4ης Μαΐού 2007

 από Ιακώβ Σιμπή

 Διάβασα την απάντηση του κυρίου Μωυσή Κωνσταντίνη στο άρθρο του Andrew Apostolou και δεν θα το κρύψω πως έφριξα.

Το άρθρο φέρει τον τίτλο ″Greece must acknowledge its complicity in the Shoah″ Η Ελλάδα πρέπει να αναγνωρίσει την συνυπαιτιότητα της στο Ολοκαύτωμα″). Αν λοιπόν ο ανωτέρω τίτλος αποτελεί και την ουσία του άρθρου τότε η απάντηση του κυρίου Κωνσταντίνη είναι παραπλανητική, ανεδαφική, διαστρεβλωτική. Παρ’ όλα αυτά όμως από την απάντησή του μαθαίνομε πράγματα σε σχέση με την αντίληψή του για το Ολοκαύτωμα και ίσως τη γενική αντίληψή της εβραϊκής ηγεσίας της Ελλάδας για το Ολοκαύτωμα.

Πριν μπω στο θέμα θέλω να επισημάνω μερικά πράγματα στην απάντηση που είναι αν μη τι άλλο προσβλητικά. Λέει ο κύριος Κωνσταντίνης στη τρίτη παράγραφο της επιστολής του: I always point out to young historians and researchers ...″ όλοι μας ξέρουμε πως η ιστορία είναι μια επιστήμη, ναι μεν όχι ακριβής, όμως με δική της μεθοδολογία και τρόπους ανάλυσης των πηγών. Παρά το γεγονός ότι πρέπει να αφουγκραζόμαστε τον καθένα που έχει κάτι να πει, το θεωρώ καυχησιολογία ακόμα και για έναν ερευνητή ιστορικό να λέει πως:  ″I always point out to young historians and researchers that they have to first understand what occupation means – and what German occupation meant to those of us who lived under it″. Όσον αφορά τη συμβουλή αυτή του κυρίου Κωνσταντίνη θα ήθελα να πω πως υπήρξαν και άλλοι που βίωσαν τη κατοχή και από τους οποίους θα μπορούσαμε να μάθουμε αρκετά. Ο πατέρας μου Μπαρούχ Σιμπή π.χ. τη βίωσε και αυτός και ως δημοσιογράφος και ως αντιστασιακός και ως ιστοριοδίφης και ως απλός άνθρωπος. Και οι συζητήσεις μου με αυτόν ήταν πολλές. Έτσι που ο ανωτέρω κομπασμός είναι άτοπος.

Ο κύριος Κωνσταντίνης δέχεται πως τα περισσότερα ιστορικά στοιχεία του Αποστόλου είναι αληθινά και σωστά, προσθέτει όμως πως είναι επιπόλαιο να απομονώνουμε ένα κομμάτι της ιστορίας και να εκφέρουμε γνώμη χωρίς να βλέπουμε τα γεγονότα στο γενικό πλαίσιο του β′ΠΠ και του Ολοκαυτώματος. Σωστά. Πρόκειται για βασική αρχή στην ιστορική έρευνα όμως και για μια a priori γνώση καθημερινής χρήσης, που βέβαια και ο Αποστόλου όχι μόνον ως ιστορικός αλλά και ως λογικός άνθρωπος λειτουργεί βάσει αυτής. Το πρόβλημα όμως δημιουργείται όταν μέσα από την ανωτέρω σωστή λογική και αντίληψη το συγκεκριμένο γεγονός χάνεται μέσα σε ένα ″αχανές″ πλαίσιο, πράγμα που μπορεί να δημιουργήσει και την διαστρέβλωσή του. Αυτό κάνει ο κύριος Κωνσταντίνης (και θα το εξηγήσουμε παρακάτω). Εδώ θα ήθελα να προσθέσω ακόμα μια αρχή της ιστορικής μεθόδου. Η απόκρυψη γεγονότος ταυτίζεται με ψέμα. Κάθε απόκρυψη μπορεί να αλλάξει την σχέση ανάμεσα σε όλα τα άλλα δεδομένα και κατά συνέπεια να την φαλκιδέψει. Επίσης θα ήθελα να προσθέσω πως εκ των υστέρων συνέπειες ενός ιστορικού γεγονότος, βοηθούν πολλές φορές στη κατανόηση του ίδιου του γεγονότος. Άπειρα είναι τα παραδείγματα θα αναφερθώ σε ένα. Πριν μερικά χρόνια ο κύριος Κωνσταντίνης σε παρουσίαση του βιβλίου του Κουζινόπουλου για τον Άλλοϊς Μπρούνερ καταμέτρησε τις συχνές εκκλήσεις του ΚΙΣ προς το ελληνικό κράτος να ζητήσει την έκδοση του εγκληματία Άλλοϊς Μπρούνερ. Όλες ανεξαιρέτως οι απαντήσεις των εκάστοτε υπουργών δικαιοσύνης των διαφόρων Ελληνικών κυβερνήσεων ήταν αρνητικές με αιτιολογίες νομικής φύσεως που καμιά σχέση δεν είχαν ούτε με την ηθική ούτε με την υποχρέωση της ελληνικής κυβέρνησης να ικανοποιήσει ένα τόσο ουσιώδες αίτημα κάποιας ομάδας Ελλήνων πολιτών. Ένα αίτημα που η θετική του αντιμετώπιση θα αποτελούσε και φόρο τιμής προς την ίδια την ελληνική ιστορία. Το περιστατικό αυτό ο κύριος Κωνσταντίνης το αποσιωπά από την απάντησή του. Αντ’ αυτού τοποθετεί το θέμα των Ελλήνων συνεργατών με τους Γερμανούς σε ένα ″αχανές″ πλαίσιο λέγοντας τα εξής: ″Apostolou refers to Greeks who collaborated with the Nazi occupiers. He makes no mention, however, of countries such as Lithuania, Latvia, Belarus and Ukraine, which local collaborators turned into mass graves for Jews. And while Hungary, Romania, Bulgaria, Slovakia and Vichy France became Nazi allies, Greece fought bravely against the Italians and Germans. When other countries collaborated, surrendered or were annexed, the small country of Greece resisted for more than five months.″ Δεν θα ασχοληθώ με τα μυθολογικά στοιχεία της παραγράφου, όπως δεν ασχολήθηκα ποτέ με τους διάφορους μυθολογικούς αριθμούς πεσόντων Εβραίων στους πολέμους για την πατρίδα. Θέλω μόνο να τονίσω κατηγορηματικά και με μεγάλη οργή. Καμιά αγριότητα ή βαναυσότητα κανενός δεν μπορεί να χρησιμέψει ως ελαφρυντικό για κάποια άλλη βαναυσότητα. Η αρχή αυτή χρησιμοποιείται κατά κόρον από τους αρνητές του Ολοκαυτώματος, οι οποίοι χρησιμοποιούν τις δήθεν βαναυσότητες που ασκεί το Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων για να μειώσουν τη σημασία του Ολοκαυτώματος. Την ίδια αρχή χρησιμοποιούν και οι αντιισραηλινοί και αντισιωνιστές οι οποίοι μέσω της καταγγελίας του Ισραήλ για εγκλήματα και γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων, μειώνουν τη σημασία του Ολοκαυτώματος και μέσω αυτής της μείωσης απονομιμοποιούν (delegitimate) το δικαίωμα ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ και τον Σιωνισμό. Δεν Θέλω να πιστέψω πως ο κύριος Κωνσταντίνης είναι αρνητής του Ολοκαυτώματος. Προτιμώ να συμμερισθώ την πιθανότητα πως πρόκειται για λάθος διατύπωση, και καλώ τον κύριο Κωνσταντίνη να μας παραθέσει τη γνώμη του στο συγκεκριμένο θέμα. Η ανωτέρω πρόταση στα μάτια μου είναι αποτροπιαστική και δυσκολεύτηκα να τη διαβάσω διότι μου θύμισε στιγμές των πολύ παιδικών μου χρόνων, όταν ο πατέρας μου πηδούσε από το μπαλκόνι του σπιτιού σκάζοντάς το από αστυνομικούς με πολιτικά που ερχόντουσαν στο σπίτι να τον ψάξουνε και να τον συλλάβουνε ως αντιστασιακό και κατά συνέπεια ως αριστερό. Μερικοί από τους αστυνομικούς αυτούς μερικά χρόνια πριν, όπως έλεγαν ο πατέρας μου και η μητέρα μου ήταν και συνεργάτες των Γερμανών.

Όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλο ιστορικό περιστατικό, είτε αυτό λέγεται, πόλεμος της ανεξαρτησίας. είτε αντίσταση, είτε Ολοκαύτωμα το καταλυτικό ποσοστό του κόσμου (πάνω από 90%) μένει αδιάφορο. Στη περίπτωση της εξόντωσης των Εβραίων στην Ελλάδα και γενικά σε όλη την Ευρώπη η αδιαφορία αυτή απέβη εγκληματική. Ένα μικρό ποσοστό συνεργάζεται με τον εχθρό είτε λόγω ιδεολογικής συμφωνίας είτε για να επιβιώσει και ένα άλλο ακόμα μικρότερο ποσοστό γίνεται ήρωας και με κίνδυνο της ζωής του σώζει συνανθρώπους. Αυτή είναι η φύση του ανθρώπου και ο ελληνικός λαός δεν βρίσκεται στο περιθώριο αυτής της φύσης. Αυτά είναι τα δεδομένα στην Ελλάδα, και οπουδήποτε αλλού. Μια επιστολή του Αρχιεπίσκοπου Δαμασκηνού και μερικές υπογραφές κάποιων δικηγόρων η διανοουμένων τιμά μεν τους γράφοντες και υπογράφοντες, όμως αυτά δεν παρεμπόδισαν τον εκτοπισμό. Ναι μεν γνωρίζουμε πως ήταν κατοχή και γνωρίζουμε την επιρροή που μπορεί να έχει ένας στρατολογημένος αρχιεπίσκοπος ή πρωθυπουργός, όμως ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη. Εγώ προσωπικά δεν γνωρίζω ούτε ένα λαϊκό ή παλλαϊκό παράδειγμα αντίστασης στην Ελλάδα εναντίον του εκτοπισμού των Εβραίων. Αντίθετα, και παρ’ όλο που δεν ήμουν εκεί, διαβάζω και ακούω για όσα συνέβησαν στην Κέρκυρα, στην Άρτα, στα Γιάννενα, στη Ρόδο και κυρίως στη Θεσσαλονίκη. Εκτός αυτού ας πάψουμε να ρίχνουμε τις ευθύνες στους άλλους και ας αναλάβουμε και τις δικές μας ευθύνες.

Σχετικά με την τελευταία παράγραφο της απάντησης του κυρίου Κωνσταντίνη θα ήθελα να εκφράσω μερικούς ενδοιασμούς. Πράγματι η Ελλάδα, ακολουθώντας τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη, ψήφισε μερικούς νόμους όπως αυτούς της ίδρυσης του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου (ΚΙΣ) και του Ο.Π.Α.Ι.Ε. Το πρόβλημα δεν είναι πότε ψηφίσθηκαν οι νόμοι αλλά πότε επέτρεψε το ελληνικό κράτος να ενεργοποιηθεί ο νόμος περί Ο.Π.Α.Ι.Ε. Θέλω να προτείνω στον κύριο Κωνσταντίνη να διαβάσει τα πρώτα πρακτικά των συνεδριάσεων του ΚΙΣ και να μας πει την αλήθεια. Γιατί το Ελληνικό κράτος δεν επέτρεψε τη λειτουργία του Ο.Π.Α.Ι.Ε. μέχρι το 1949; Γιατί το ελληνικό κράτος ψήφισε τον νόμο του ενοικιοστασίου; Γιατί σύνεδρος του ΚΙΣ αναφέρει σε μια από τις συνεδριάσεις του ΚΙΣ ότι η κοινότητα Θεσσαλονίκης κήρυξε εαυτήν κοινότητα εν διωγμώ. Γιατί εξήντα χρόνια μετά τον αφανισμό ακόμα ενεργοποιείται ο Ο.Π.Α.Ι.Ε. κάνοντας απεγνωσμένες προσπάθειες να επαναφέρει στα χέρια του καταπατημένες, ακόμα και από το κράτος, εβραϊκές περιουσίες και άλλα πολλά.

Μπορεί μεν να είμαι νεώτερος όμως θα ήθελα να δώσω στον μεγαλύτερο από μένα κύριο Κωνσταντίνη μια ιστορική συμβουλή. ″Εκ των υστέρων συνέπειες και συμπεριφορές σε σχέση κάποιου ιστορικού γεγονότος, μπορούν να μας βοηθήσουν να αποκομίσουμε σωστότερα συμπεράσματα ως προς το γεγονός″.

Και τέλος θα ήθελα να πω. Δεν φιλοδοξώ ούτε έχω σκοπώ να κριτικάρω την ιστορία. Το ιστορικό γεγονός διαδραματίστηκε όπως διαδραματίστηκε και εγώ δεν έχω τη δυνατότητα να το αλλάξω. Το μόνο πράγμα που προσπαθώ είναι να φωτογραφίσω το γεγονός για να το μάθω και ίσως μελετώντας το να μπορέσω να αποφύγω ή να προλάβω πράγματα στο μέλλον. Η απόκρυψη της ιστορίας για οποιονδήποτε λόγο αναιρεί τη δυνατότητα μας να διορθώσουμε αντιλήψεις και πράξεις, γι’ αυτό είναι ανήθικη, καμιά φορά εγκληματική και γενικά απαράδεκτη.

Στην Ελλάδα πριν 60 και πάνω χρόνια μεταξύ άλλων διαδραματίστηκε και το περιστατικό της εξόντωσης των Εβραίων. Το ποσοστό των Ελλήνων Εβραίων που εξοντώθηκαν είναι το μεγαλύτερο ή από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Αυτά που συνέβησαν είχαν σαν αποτέλεσμα εμείς, η γενιά μας, να μεγαλώσουμε χωρίς θείους και θείες, χωρίς γιαγιάδες και παππούδες. Χωρίς χαρτζιλίκι από την θεία κτλ.

Πέρασαν όμως 60 χρόνια. Η Ευρώπη όλη αρχίζοντας από τη Γερμανία, την Πολωνία, τη Ρωσία, όλη, ζήτησε συγνώμη από τον εβραϊκό λαό γι’ αυτά που προκάλεσε. Η βασίλισσα της Ολλανδίας πριν μερικά χρόνια είπε πως ″ο Ολλανδικός λαός ζητάει από τον εβραϊκό λαό συγνώμη γι’ αυτά που έκανε ή δεν έκανε για να σώσει Εβραίους. Ακόμα και ο βασιλιάς της Ισπανίας για κάποιο άλλο εντελώς διαφορετικό περιστατικό ζήτησε συγνώμη. Όλοι...

ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Εξήντα χρόνια μετά, εδώ στην Ελλάδα, συνεχίζουμε να εξυμνούμε αυτούς τους μεμονωμένους αγίους και ήρωες που με κίνδυνο της ζωής τους έσωσαν Εβραίους. Και αγνοούμε παντελώς την πλειονότητα των εγκληματικά αδιάφορων που τελικά καθόρισαν εν πολλοίς τη μοίρα των Εβραίων. Πέραν αυτών, στην επιστολή του κυρίου Κωνσταντίνη βρίσκουμε και το καινούργιο που, εγώ τουλάχιστον, δεν φαντάστηκα ότι θα μπορούσε να συμβεί: ΤΗΝ ΕΛΑΦΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ (″ΑΘΩΩΣΗ″) ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ εφόσον οι συνεργάτες στη Λιθουανία, την Λάτβια, στη Λευκορωσία και αλλού ήταν χειρότεροι....