JPOST 16.6.2011
Του Jonathan Sacks *
Όσοι αρνούνται στους Εβραίους ή το Ισραήλ την ελευθερία τους θα χάσουν ή θ’ αποτύχουν να κερδίσουν τη δική τους.
Για τους Εβραίους της Ευρώπης, αυτή είναι η καλύτερη όσο και η χειρότερη εποχή. Πάρτε για παράδειγμα τους Εβραίους της Βρετανίας.
Τα τελευταία 20 χρόνια έχουμε χτίσει περισσότερα Εβραϊκά ημερήσια σχολεία από οποτεδήποτε άλλοτε στα 355 χρόνια της ιστορίας μας. Πολιτισμικά, μια κοινότητα που θεωρείτο ετοιμοθάνατη πριν από μια γενιά μπορεί πλέον να υπερηφανεύεται για ένα πολιτιστικό κέντρο, ένα κοινοτικό κέντρο στα σκαριά, εβδομάδες Εβραϊκού βιβλίου, τέχνες, μουσική, κινηματογραφικά φεστιβάλ και μια πολυθεματική εκπαιδευτική εκδήλωση – το Limmud - που έχει εμπνεύσει περισσότερα από 50 άλλα κέντρα σε όλον τον Εβραϊκό κόσμο.
Οι Εβραίοι έχουν διακριθεί σε κάθε τομέα. Και οι δύο πρόεδροι των Κοινοβουλίων, τόσο της Βουλής των Λόρδων όσο και αυτής των Κοινοτήτων, είναι Εβραίοι. Τα τελευταία χρόνια, είχαμε δύο Εβραίους Αρχιδικαστές, δύο Εβραίους διευθυντές της Οξφόρδης και του Κέμπριτζ, έναν Εβραίο εκδότη των Times και Εβραίους αρχηγούς και των δύο κομμάτων, Συντηρητικών και Εργατικών. Δεν είναι μόνο οι Εβραίοι σεβαστοί αλλά και ο Ιουδαϊσμός. Η Εβραϊκή ηθική φωνή έχει γίνει σημαντικό μέρος του εθνικού διαλόγου.
Πρόκειται για εκπληκτικά επιτεύγματα. Σκιάζονται όμως από το ανησυχητικό φαινόμενο ενός νέου αντισημιτισμού που εξαπλώνεται σαν ιός σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό χρίζει εξήγησης. Στο κάτω-κάτω, μετά το Ολοκαύτωμα, αν υπήρξε ένα πράγμα στο οποίο να συμφώνησαν οι καλοπροαίρετοι άνθρωποι απ’ όλον τον κόσμο, αυτό ήταν: Ποτέ ξανά.
Όλη η μεταπολεμική κουλτούρα της Δύσης – και του κόσμου - έκλινε προς αυτήν την κατεύθυνση. Μέσα από την αποφασιστικότητα να μην υπάρξει ποτέ ένα νέο Ολοκαύτωμα γεννήθηκαν η Διακήρυξη του ΟΗΕ για τ’ Ανθρώπινα Δικαιώματα, η έννοια του "εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας", η ιδέα ότι ο ρατσισμός είναι ανήθικος, το κίνημα για τον διαθρησκευτικό διάλογο και η ιστορική μεταστροφή του Χριστιανισμού στη 2η Οικουμενική Σύνοδο του Βατικανού που είναι γνωστή ως Nostra Aetate.
Πώς, λοιπόν, επέστρεψε ο αντισημιτισμός στα ίδια έθνη κράτη που δεσμεύτηκαν να μην τον επαναλάβουν ποτέ; Η κυνική απάντηση είναι ότι δεν πέθανε ποτέ, απλώς κρύφτηκε. Υπάρχει ένα ίχνος αλήθειας σ’ αυτό αλλά είναι πολύ μικρό. Ως τρόπος σκέψης, είναι βαθιά παραπλανητικός. Γιατί ο νέος αντισημιτισμός στοχεύει μόνο δευτερευόντως τους Εβραίους ως άτομα. Ο πραγματικός στόχος του είναι οι Εβραίοι ως έθνος - το Ισραήλ.
Αυτό που συμβαίνει στην εποχή μας είναι ένα εξαιρετικά ανεπαίσθητο φαινόμενο που μπορεί να γίνει κατανοητό μόνο αν ταξιδέψουμε δύο αιώνες πίσω, στην εποχή του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης. Για αιώνες, η Ευρώπη μαστιζόταν από τον άξεστο, θεολογικά κινητοποιημένο Χριστιανικό αντι-Ιουδαϊσμό. Οι Εβραίοι κατηγορούνταν ότι δηλητηρίαζαν πηγάδια, ότι διέδιδαν την πανούκλα, ότι βεβήλωναν ιερά και ότι σκότωναν τα παιδιά των Χριστιανών.
Οι Εβραίοι όμως δεν ήταν τα μόνα θύματα της Εκκλησίας. Μάγισσες και αιρετικοί ρίχτηκαν επίσης στην πυρά. Στη συνέχεια, μετά τη Μεταρρύθμιση, οι Χριστιανοί άρχισαν να σκοτώνονται μεταξύ τους στους μεγάλους θρησκευτικούς πολέμους της Ευρώπης.
Τότε ήταν που σκεπτόμενοι άνθρωποι είπαν: "Αρκετά". Αυτό οδήγησε στην πρόοδο της επιστήμης, την εποχή της λογικής, το δόγμα της ανοχής και τελικά τη χειραφέτηση των μέχρι τότε κατατρεγμένων μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των Εβραίων. Ήταν η πιο φωτισμένη περίοδος στην Ευρωπαϊκή ιστορία. Όμως ήταν ακριβώς αυτή τη στιγμή που στο Παρίσι, το Βερολίνο και τη Βιέννη - τα πιο εξελιγμένα κέντρα - γεννήθηκε μια νέα μορφή μίσους: ο φυλετικός αντισημιτισμός. Ως ο πιο θανατηφόρος ιός που γνώρισε ποτέ η Δύση, οδήγησε αξιοπρεπείς και συνηθισμένους από κάθε άλλη άποψη ανθρώπους να διαπράττουν οι ίδιοι ή να παραμένουν παθητικοί μάρτυρες σε απερίγραπτες πράξεις.
Δεν επρόκειτο για ένα απλό φαινόμενο. Ο αντισημιτισμός του 19ου αιώνα δεν ήταν ο χοντροκομμένος αντι-Ιουδαϊσμός της Εκκλησίας. Ομοίως, ο νέος αντισημιτισμός του 21ου αιώνα δεν είναι ο ρατσιστικός αντισημιτισμός του 19ου και του 20ου.
Δεν στρέφεται κατά μεμονωμένων Εβραίων αλλά κατά των Εβραίων ως έθνους. Δεν διαδίδεται με συμβατικά μέσα αλλά με τις νέες τεχνολογίες της επικοινωνίας - ιστοσελίδες, e-mail, blogs και κοινωνικά δίκτυα - που είναι σχεδόν αδύνατο να παρακολουθηθούν και να ελεγχθούν.
Το πιο ευφυές - ίσως και δαιμονικό - χτύπημα είναι η υιοθέτηση ως όπλου των ίδιων των μηχανισμών άμυνας που είχαν δημιουργηθεί κατά του παλιού αντισημιτισμού. Το Ισραήλ κατηγορείται πια για τις πέντε θεμελιώδεις μετά το Ολοκαύτωμα αμαρτίες: για ρατσισμό, απαρτχάιντ, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εθνοκάθαρση και απόπειρα γενοκτονίας.
Πρόκειται για μια τακτική διακριτική, εκλεπτυσμένη και τρομακτικά αποτελεσματική.
Έχει σχεδιαστεί για να παραπλανά και το πετυχαίνει. Ισραηλινοί και Αμερικανοί Εβραίοι τη βλέπουν ως απειλή για τον Ευρωπαϊκό Εβραϊσμό - κάτι που φυσικά είναι αλλά μόνο δευτερευόντως. Ο πραγματικός στόχος είναι το Ισραήλ. Πρόκειται για μια επίθεση εναντίον του εκεί όπου είναι πιο ευάλωτο, δηλαδή μεταξύ των σκεπτόμενων τάξεων της Ευρώπης. Αν το Ισραήλ απονομιμοποιηθεί στα μάτια τους, μένει τότε μόνο η Αμερική η οποία – σύμφωνα με την οξυδερκή εκτίμηση των εχθρών του Ισραήλ - δεν θα προχωρήσει μακροπρόθεσμα μόνη της στη στήριξη του.
Πρόκειται για μια παρτίδα σκάκι πιο μακροπρόθεσμη και πιο ψυχρά υπολογισμένη από όσο συνειδητοποιεί κανείς. Αποσκοπεί στην καταστροφή του Εβραϊκού κράτους. Για ν’ αντιμετωπιστεί, απαιτείται μια συντονισμένη παγκόσμια Εβραϊκή αντίδραση πέρα απ’ οτιδήποτε έχει μέχρι σήμερα οραματιστεί κανείς. Ούτε είναι μια μάχη που μπορεί να δοθεί μόνο από τους Εβραίους. Χωρίς συμμάχους, οι Εβραίοι και το Ισραήλ θα χάσουν.
Αυτό σημαίνει αναδιατύπωση του επιχειρήματος. Ο αντισημιτισμός είναι πάντα ένα σύμπτωμα ενός πιο διαβρωτικού φαινομένου, μιας ανεπίλυτης έντασης μέσα σ’ έναν πολιτισμό, που ξεκινά με τη στόχευση των Εβραίων αλλά δεν σταματά ποτέ σ’ αυτούς. Δεν ήταν μόνο Εβραίοι εκείνοι που πέθαναν στα χέρια του μεσαιωνικού Χριστιανισμού, της τσαρικής Ρωσίας, της ναζιστικής Γερμανίας ή της Σταλινικής Ρωσίας: ήταν η ίδια η ελευθερία.
Το ίδιο θα ισχύσει και τον 21ο αιώνα. Εκείνοι που αρνούνται στους Εβραίους ή το Ισραήλ την ελευθερία τους θα χάσουν ή θ’ αποτύχουν να κερδίσουν τη δική τους.
*Ο συγγραφέας είναι αρχιραβίνος του Ηνωμένου Βασιλείου και της Κοινοπολιτείας από το 1991 και μέλος της Βουλής των Λόρδων από το 2009. Θα συζητήσει το μέλλον του Εβραϊσμού της Ευρώπης μαζί με ομάδα ειδικών στα τέλη του μήνα στο τρίτο Ισραηλινό Προεδρικό Συνέδριο: “Facing Tomorrow 2011 in Jerusalem”.
http://www.jpost.com/Opinion/Op-EdContributors/Article.aspx?id=225179