Haaretz Παρασκευή 17.7.2015
Του David B. Green
Παρακινημένος από τον πατέρα του, ο William Sidis είχε γράψει τέσσερα βιβλία σε ηλικία 8 ετών, ωστόσο οι μετριότητες του Χάρβαρντ δεν τον έκαναν δεκτό νωρίτερα από τα έντεκά του.
Στις 17 Ιουλίου 1944, ο William Sidis, το πρώην παιδί-θαύμα, πεθαίνει σε ηλικία 46 ετών.
Ο Sidis είχε γίνει πασίγνωστος όταν έγινε δεκτός στο Χάρβαρντ στην ηλικία των 11 ενώ εντός ενός έτους έδινε διαλέξεις στη λέσχη μαθηματικών του πανεπιστημίου με θέμα τις “ιδιότητες των τεσσάρων διαστάσεων”. Ακόμη και αν η αδελφή του υπερέβαλλε, όταν ανέφερε μετά τον θάνατό του ότι ο Bill Sidis είχε τη μεγαλύτερη βαθμολογία σε τεστ IQ, οπωσδήποτε διέθετε αξιοσημείωτες ικανότητες, οι οποίες με την καθοδήγηση των γονέων του από την παιδική του ηλικία έγιναν παραγωγικές διανοητικές αναζητήσεις.
Δυστυχώς ο Sidis αντέδρασε άσχημα στον έντονο δημόσιο έλεγχο στον οποίο υπεβλήθη. Παρόλο που παρέμεινε διανοητικά ενεργός σε ολόκληρη τη ζωή του, ως ενήλικος, απέφευγε όποια εργασία ήταν ιδιαίτερα απαιτητική και κατέβαλε το τίμημα τη διατήρησης της ανωνυμίας του.
Υπερευφυΐα και ανώμαλη ψυχολογία
Ο William James Sidis (στα αγγλικά προφέρεται “Σάιντις”) γεννήθηκε την 1η Απριλίου του 1898 στη Νέα Υόρκη. Ο γεννημένος στην Ουκρανία πατέρας του, Boris Sidis, μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1887, έπειτα από διετή κάθειρξη στην τσαρική Ρωσία, ως τιμωρία επειδή μάθαινε ανάγνωση στους χωρικούς. Η μητέρα του, Sarah Mandelbaum, καταγόταν κι εκείνη από τη Ρωσία και είχε μεταναστεύσει μαζί με τον πατέρα της το 1889, σε ηλικία 13 ετών, αφού επέζησε ενός πογκρόμ.
Αμφότεροι οι γονείς του ήσαν ευφυείς και φιλόδοξοι. Ο Boris έλαβε πτυχία και δίπλωμα από το Χάρβαρντ μέσα σε τρία χρόνια. Αποφοίτησε από την ιατρική σχολή και έγινε ψυχίατρος με ειδίκευση στον τομέα του ανώμαλου ψυχικού βίου.
Γνώρισε τη Sarah στα μαθήματα αγγλικών που παρέδιδε. Με την ενθάρρυνσή του η Sarah υπήρξε η πρώτη γυναίκα που φοίτησε στην Ιατρική σχολή του πανεπιστημίου της Βοστόνης.
Ο William πήρε το όνομά του προς τιμή του ψυχιάτρου William James, ενός φίλου του πατέρα του, ενώ από πολύ νωρίς έδειξε κάποια σημάδια των ιδιαίτερων ικανοτήτων του. Πρόφερε τις πρώτες του λέξεις όταν ήταν έξι μηνών ενώ διάβαζε τους New York Times ενάμιση έτους.
Μέχρι τα τρία του χρόνια, έχοντας μάθει από μόνος του να πληκτρολογεί, έγραψε στα καταστήματα “Macy” μια επιστολή παραγγελίας παιχνιδιών, και στην ηλικία των οκτώ ετών μιλούσε απταίστως Λατινικά, Ελληνικά, Γερμανικά, Ρωσικά, Εβραϊκά, Τουρκικά, Γαλλικά, Αρμενικά ενώ είχε επινοήσει και μια δική του τεχνητή γλώσσα, που ο ίδιος είχε ονομάσει Vendergood.
Η γραμματική της Vendergood ήταν ένα από τα τέσσερα βιβλία που είχε γράψει μεταξύ έξι και οκτώ ετών. Τα υπόλοιπα αφορούσαν μελέτες στην ανατομία και την αστρονομία.
Όλα αυτά τα πέτυχε υπό την εποπτεία του πατέρα του που ήταν αποφασισμένος να αποδείξει πως η ευφυΐα είναι δυνατό να καλλιεργηθεί σε ένα παιδί.
Ο Boris ήθελε να μπει το παιδί του στο κολέγιο στα οκτώ του αλλά το Χάρβαρντ έδειξε απροθυμία να το δεχτεί, ακόμη και ως ταλαντούχο φοιτητή, πριν κλείσει τα έντεκά του.
Η τέλεια ζωή
Όταν αποφοίτησε μετ’ επαίνου το 1914, ο Sidis έκανε το λάθος να δηλώσει σε δημοσιογράφους ότι προτίθετο να ζήσει την “τέλεια ζωή” η οποία, είπε σήμαινε ότι θα παρέμενε άγαμος καθώς δεν είχε κανένα ενδιαφέρον για γυναίκες.
Αργότερα, αφού είχε περάσει ένα ολόκληρο μίζερο χρόνο ως μεταπτυχιακός φοιτητής μαθηματικών και διδάσκων στο Ινστιτούτο Rice (που μετέπειτα αναβαθμίστηκε σε πανεπιστήμιο) του Χιούστον και, έχοντας παρακολουθήσει τρία χρόνια τη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ μόνο και μόνο για να την παρατήσει ξαφνικά λίγο πριν την αποφοίτησή του, ο Sidis ερωτεύτηκε. Η εκλεκτή του ήταν μια φλογερή νεαρή γυναίκα, ονόματι Martha Foley. Γνωρίστηκαν το 1919 όταν οι δυο τους είχαν συλληφθεί στη διάρκεια μιας διαδήλωσης σοσιαλιστών για την 1η Μαΐου.
Η φιλία του με τη Martha κράτησε λίγα χρόνια, αφού οι δυο τους είχαν μετακομίσει στη Νέα Υόρκη, αλλά στο τέλος εκείνη παντρεύτηκε τον εκδότη Will Burnett (τον οποίο οι τακτικοί αναγνώστες αυτής της στήλης ίσως θυμούνται από το χθεσινό άρθρο σχετικά με την καριέρα του J.D. Salinger) με τον οποίο ίδρυσαν το περιοδικό Story.
Ο Sidis πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη Νέα Υόρκη και μετά στη Βοστόνη, όπου εργάστηκε ως λογιστής αλλάζοντας εργοδότη όταν κάποιος τον αναγνώριζε από την εποχή που ήταν παιδί-θαύμα. (Όταν τον εντόπισε η New Yorker και δημοσίευσε γι΄ αυτόν ένα άρθρο στη στήλη “Πού βρίσκονται τώρα;”, υπέβαλλε μήνυση -που έχασε- για παραβίαση της ιδιωτικής του ζωής). Έγραψε πολλά βιβλία για τις οδικές μεταφορές, ένα αντικείμενο που τον ενδιέφερε ειδικά, για την ιστορία της εγκατάστασης των ανθρώπων στην αμερικανική ήπειρο και για αστρονομία.
Πέθανε το 1944 από εγκεφαλική αιμορραγία, όπως ακριβώς και ο πατέρας του το 1923 όταν ήταν 56 ετών.
http://www.haaretz.com/news/features/this-day-in-jewish-history/.premium-1.666299