Haaretz 12/03/2009
του Tom Segev
Όταν το Ανώτατο Συμβούλιο απήλλαξε τον John Demjanjuk για τα εγκλήματα πολέμου που φέρεται να διεξήγαγε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, εξέδωσε μια αιτιολογημένη απόφαση 404 σελίδων. Στην τελευταία σελίδα το δικαστήριο έγραψε σχολιάζοντας την απόφασή του ότι «οι δικαστές δεν είναι τίποτα άλλο από σάρκα και αίμα και μακράν από του να είναι τέλειοι»
Η τελειότητα ποτέ δεν ήταν ένα από τα σημεία-κλειδιά της εποποιίας τους: ήταν η μεγαλύτερη γκάφα στην ιστορία του δικαστικού σώματος του Ισραήλ. Αλλά η απαλλαγή του κατηγορούμενου πάνω στη βάση του ότι η ενοχή του δεν είχε προκύψει πέρα από κάθε εύλογη αμφιβολία, απεικόνισε την ικανότητα του συστήματος να διορθώνει τα ίδια του τα λάθη. Τα στοιχεία εναντίον του Demjanjuk ήταν εξαρχής ασταθή. Το κύριο και καθοριστικό ζήτημα της δίκης αποτελούσε το αν πράγματι ο κατηγορούμενος ήταν ο Ιβάν ο Τρομερός, ο διαβόητος φύλακας των ss, υπεύθυνος για τις μαζικές δολοφονίες Εβραίων στο στρατόπεδο εξόντωσης της Τρεμπλίνκα. Το επιχείρημα της κατηγορούσας αρχής βασίστηκε σε ένα δελτίο ταυτότητας που τον τοποθετούσε στο στρατόπεδο εξόντωσης του Σόμπιμπορ. Για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων και η έλλειψη αυτόπτων μαρτύρων, αποφασίστηκε να δικαστεί για τη δολοφονία των Εβραίων στην Τρεμπλίνκα.
Το μυστήριο που περιέβαλε την αληθινή ταυτότητα του κατηγορούμενου επισκίασε τις τρομακτικές καταθέσεις που δόθηκαν στη δίκη. Αυτές οι αφηγήσεις λίγο κατάφεραν να εσωτερικεύσουν τα συμπεράσματα από το Ολοκαύτωμα ή και να δράσουν ως προειδοποίηση για το πως κάποιος μπορεί να δικαστεί για εγκλήματα πολέμου πολλά χρόνια αφού αυτά συνέβησαν. Το Περιφερειακό Δικαστήριο της Ιερουσαλήμ έκρινε ένοχο τον Demjanjuk το 1988 και τον καταδίκασε σε θάνατο, αλλά πολλοί από αυτούς που διάβασαν την ετυμηγορία ένιωσαν ότι δεν είχε κριθεί ένοχος πέρα από κάθε εύλογη αμφιβολία.
Εντωμεταξύ, η Σοβιετική Ένωση άρχισε να καταρρέει και ο δικηγόρος του Demjanjuk, Michael Shaked, ταξίδεψε και επέστρεψε από τη Ρωσία με ένα στοιχεία που έθεταν σε μεγάλη αμφιβολία την αρχική απόφαση. Το 1993, ο Demjanjuk αθωώθηκε από τη δίκαιη απόφαση του Ανώτατου Συμβουλίου.
Υπάρχουν λίγες πιθανότητες ο 88χρονος Demjanjuk να εκδοθεί ως καταζητούμενος στη Γερμανία. Είναι πιθανότερο να πεθάνει από γηρατειά λόγω των μακρών δικαστικών διαδικασιών. Είναι επίσης αβέβαιο ότι ένα γερμανικό δικαστήριο μπορεί να καταδικάσει έναν μη-Γερμανό που διέπραξε ένα έγκλημα που δεν έλαβε χώρα σε γερμανικό έδαφος.
Επιπλέον, τα αρχεία της Γερμανίας για τις δίκες εναντίον Ναζί εγκληματιών δεν είναι κάτι για το οποίο θα έπρεπε να περηφανεύεται. Περισσότερες από 36,000 ποινικές έρευνες κινήθηκαν εναντίον 172,000 υπόπτων. Από αυτούς, απαγγέλθηκαν κατηγορίες μόνο σε έναν από κάθε δέκα υπόπτους και ένοχοι κρίθηκαν μόνον οι μισοί. Λιγότερο από 10% είναι το ποσοστό αυτών που, ενώ βρέθηκαν ένοχοι, καταδικάστηκαν για εγκλήματα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και η πλειοψηφία τους έλαβε ελαφριές ποινές. Συνολικά, τέσσερις Ναζί εκτελέστηκαν και 166 καταδικάστηκαν με ισόβια κάθειρξη.
http://www.haaretz.com/hasen/spages/1070448.html