ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ 24.5.2026
Του ΓΙΑΝ ΚΑΠΟΥΣΝΑΚ*

Έφυγα από τον πόλεμο. Και προσγειώθηκα σε μία πόλη όπου το μίσος κατά των Ισραηλινών έχει γίνει σύνθημα.

Γύρισα από την Αθήνα ταραγμένος με έναν τρόπο που δεν περίμενα. Όταν έφυγα από το Ισραήλ, την τέταρτη εβδομάδα του πολέμου με το Ιράν, ήλπιζα ότι η Αθήνα θα μου πρόσφερε λίγη ανάσα από τις σειρήνες, τον φόβο και τη διαρκή ένταση. Αγαπώ αυτή την πόλη για την ιστορία και την ομορφιά της.

Αντί όμως για ανάσα, βρήκα κάτι άλλο: απροκάλυπτο μίσος, εξύμνηση βίαιων οργανώσεων και εκκλήσεις για βία εναντίον Ισραηλινών και «Σιωνιστών».

Δεν είχα σκοπό να γράψω αυτό το άρθρο. Όμως η ανησυχία που μου άφησε η Αθήνα παρέμεινε ακόμη και όταν επέστρεψα στη Σλοβακία για να δω την άρρωστη μητέρα μου. Σε όλη την πόλη είδα αφίσες, αυτοκόλλητα και γκράφιτι που ξεπερνούσαν κατά πολύ την πολιτική κριτική.

Ένα έγραφε: «Βρες αληθινό κίνητρο - σκότωσε έναν Σιωνιστή». Είδα επίσης εικόνες που παρουσίαζαν τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου να φιλά τον Αδόλφο Χίτλερ - μέρος μιας γκροτέσκας ηθικής αντιστροφής, στην οποία οι Εβραίοι, τα ιστορικά θύματα της ναζιστικής Γερμανίας, παρουσιάζονται τώρα ως ναζί.

Υπήρχαν επίσης αφίσες που εξυμνούσαν τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Ορισμένες από αυτές τις οργανώσεις βρίσκονται στον κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό έχει σημασία. Η Ελλάδα δεν είναι κάποιο άνομο περιθώριο. Είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν τέτοια κινήματα εξωραΐζονται στον δημόσιο χώρο μιας ευρωπαϊκής πρωτεύουσας, αυτό δεν είναι τολμηρή διαφωνία. Είναι η κανονικοποίηση της εξτρεμιστικής βίας.

Οι οργανώσεις αυτές δεν είναι «αντίσταση». Πολλοί Παλαιστίνιοι, Λιβανέζοι και Ιρανοί δεν τις θαυμάζουν. Πολλοί βλέπουν τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τους Φρουρούς της Επανάστασης ως πηγές καταπίεσης, καταστροφής και δυστυχίας μέσα στις ίδιες τους τις κοινωνίες.

Η ελευθερία της έκφρασης είναι ακρογωνιαίος λίθος της δημοκρατίας. Ο πολιτικός λόγος, ακόμη και όταν είναι σκληρός ή προσβλητικός, πρέπει να προστατεύεται. Η Ελλάδα, το λίκνο της δημοκρατίας, θα έπρεπε να το καταλαβαίνει αυτό καλά.

Όμως η ελευθερία του λόγου δεν είναι άδεια για υποκίνηση. Η έκκληση για φόνο δεν είναι άποψη. Η εξύμνηση τρομοκρατικών οργανώσεων δεν είναι αντίσταση.

Αυτό που το έκανε ιδιαίτερα οδυνηρό ήταν η χρονική συγκυρία. Έφτασα στην Αθήνα απευθείας από τον πόλεμο, κουβαλώντας εβδομάδες φόβου και έντασης.

Ο αντισημιτισμός εξαπλώνεται ξανά, συχνά στο όνομα της δικαιοσύνης, της απελευθέρωσης και της αποαποικιοποίησης.

Δεν χρειάζεται να υποστηρίζει κανείς κάθε ισραηλινή πολιτική για να το δει αυτό. Και αξίζει να ειπωθεί καθαρά τι είναι ο σιωνισμός: η πεποίθηση ότι ο εβραϊκός λαός, όπως όλοι οι άλλοι λαοί, έχει δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.

* Ο κ. Γιαν Καπούσνακ είναι πολιτικός επιστήμονας και αρθρογράφος με έδρα το Τελ Αβίβ