Future of Jewish.com – Δευτέρα 20.7.2026
Αντισυνταγματάρχης Ariella Mazor

Τριάντα δύο χρόνια μετά τη δολοφονία 85 ανθρώπων σε ένα εβραϊκό κοινοτικό κέντρο, το Ιράν και η Χεζμπολάχ εξακολουθούν να εξάγουν την τρομοκρατία – και ο κόσμος εξακολουθεί να δυσκολεύεται να τις αντιμετωπίσει.


Η καταστροφή μετά την επίθεση στο εβραϊκό κοινοτικό κέντρο Asociación Mutual Israelita Argentina (AMIA) στο Μπουένος Άιρες το 1994.
 
Χθες, η Αργεντινή αντιμετώπισε την Ισπανία στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA. Ήταν μια στιγμή τεράστιας εθνικής υπερηφάνειας για εκατομμύρια Αργεντινούς. Καθώς όμως ο κόσμος παρακολουθεί το Μπουένος Άιρες να γιορτάζει, αξίζει επίσης να θυμηθεί μια άλλη ημέρα που άλλαξε για πάντα την πόλη.

Το 1994, η Αργεντινή φιλοξενούσε μια εβραϊκή κοινότητα περίπου 200.000 ανθρώπων, τη μεγαλύτερη στη Λατινική Αμερική και την έκτη μεγαλύτερη στον κόσμο εκτός του Ισραήλ.

Τον Ιούλιο εκείνης της χρονιάς – πριν από ακριβώς 32 χρόνια – ένα βαν γεμάτο εκρηκτικά, το οποίο χρησιμοποιήθηκε σε επίθεση αυτοκτονίας, έπεσε πάνω στο εβραϊκό κοινοτικό κέντρο Asociación Mutual Israelita Argentina (AMIA) στο Μπουένος Άιρες, σκοτώνοντας 85 ανθρώπους και τραυματίζοντας περισσότερους από 300. Παραμένει η πιο πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία της Αργεντινής και μία από τις πιο αιματηρές αντισημιτικές επιθέσεις μετά το Ολοκαύτωμα.

Τα θύματα ήταν απλοί πολίτες. Ήταν εργαζόμενοι, φοιτητές, γονείς, εθελοντές και μέλη της εβραϊκής κοινότητας της Αργεντινής. Στοχοποιήθηκαν αποκλειστικά επειδή ήταν Εβραίοι.

Η βομβιστική επίθεση σημειώθηκε δύο χρόνια μετά την επίθεση εναντίον της ισραηλινής πρεσβείας στο Μπουένος Άιρες, τον Μάρτιο του 1992, κατά την οποία σκοτώθηκαν 29 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 242. Μέχρι την επίθεση στην AMIA, εκείνη ήταν η πιο πολύνεκρη τρομοκρατική ενέργεια στην ιστορία της Αργεντινής. Την ευθύνη για την επίθεση είχε αναλάβει η Οργάνωση Ισλαμική Τζιχάντ, η οποία, σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο της CIA Robert Baer, λειτουργεί υπό την ομπρέλα της Χεζμπολάχ και συνδέεται με το Ιράν.

Μέσα σε λίγες ώρες από την επίθεση στην AMIA, το Ισραήλ απέστειλε στην Αργεντινή αποστολή Έρευνας και Διάσωσης των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), προκειμένου να συνδράμει τις τοπικές αρχές στον εντοπισμό επιζώντων και στην ανάσυρση θυμάτων από τα ερείπια. Από την πρώτη στιγμή έγινε αντιληπτό ότι η επίθεση δεν αποτελούσε απλώς ένα πλήγμα κατά της εβραϊκής κοινότητας της Αργεντινής, αλλά μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας διεθνούς τρομοκρατίας.

Τα μέλη της αποστολής των IDF εργάστηκαν δίπλα σε Αργεντινούς πυροσβέστες και εθελοντές στις επιχειρήσεις αναζήτησης επιζώντων και ανάσυρσης των θυμάτων.

Ο έφεδρος αρχιλοχίας Νισίμ Νασί, μηχανικός διάσωσης της Ταξιαρχίας Έρευνας και Διάσωσης των IDF, θυμήθηκε αργότερα:

«Λάβαμε την ειδοποίηση, ετοιμάσαμε αμέσως τις αποσκευές μας και αναχωρήσαμε. Πολύ γρήγορα καταλάβαμε ότι η επίθεση είχε πραγματοποιηθεί με παγιδευμένο αυτοκίνητο τοποθετημένο κάτω από το κτίριο.»

Οι δικαστικές αρχές της Αργεντινής και διεθνείς έρευνες απέδωσαν την επίθεση στη Χεζμπολάχ, η οποία ενήργησε με την υποστήριξη και την καθοδήγηση του ιρανικού καθεστώτος. Η επίθεση απέδειξε ότι η Χεζμπολάχ δεν ήταν απλώς μια λιβανική τρομοκρατική οργάνωση. Μέσω ενός διεθνούς δικτύου στελεχών και υλικοτεχνικής υποστήριξης απέδειξε ότι μπορούσε να πραγματοποιεί πολύπλοκες επιθέσεις εναντίον αμάχων χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Μέση Ανατολή.

Η πάροδος του χρόνου δεν άλλαξε τη φύση του καθεστώτος που βρισκόταν πίσω από την επίθεση. Νωρίτερα φέτος, μετά τις ισραηλινές και αμερικανικές επιδρομές που εξόντωσαν αρκετούς ανώτατους Ιρανούς στρατιωτικούς διοικητές, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν διόρισε τον Αχμάντ Βαχιντί αρχηγό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Ο Βαχιντί αποτελεί αντικείμενο «Κόκκινης Αγγελίας» (Red Notice) της INTERPOL, έπειτα από αίτημα της Αργεντινής, λόγω της φερόμενης εμπλοκής του στον σχεδιασμό της βομβιστικής επίθεσης στην AMIA. Τρεις δεκαετίες μετά την επίθεση, ένας από τους ανθρώπους που κατηγορούνται ότι συνέβαλαν στην οργάνωσή της δεν περιθωριοποιήθηκε ούτε οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη. Αντίθετα, προήχθη.

Ο κόσμος δεν έλαβε πλήρως υπόψη την προειδοποίηση που στάλθηκε από το Μπουένος Άιρες. Αντί να αποδυναμωθεί μετά την επίθεση στην AMIA, η Χεζμπολάχ πέρασε τις επόμενες δεκαετίες επεκτείνοντας τις στρατιωτικές της δυνατότητες υπό την αιγίδα του Ιράν, εξελισσόμενη τελικά στη βαρύτερα εξοπλισμένη μη κρατική τρομοκρατική οργάνωση στον κόσμο.

Με την οικονομική στήριξη, τα όπλα, τις πληροφορίες και την εκπαίδευση που της παρείχε το Ιράν, συγκέντρωσε ένα τεράστιο οπλοστάσιο από ρουκέτες, πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυρομαχικά ακριβείας, ενώ εγκατέστησε στρατιωτικές υποδομές μέσα σε πόλεις, σχολεία, νοσοκομεία και κατοικημένες περιοχές του νότιου Λιβάνου, κατά κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, οι επιχειρήσεις των IDF έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες της Χεζμπολάχ. Ανώτεροι διοικητές εξουδετερώθηκαν, εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης όπλων καταστράφηκαν, υποδομές εκτόξευσης διαλύθηκαν και κρίσιμα δίκτυα διοίκησης και ελέγχου εξαρθρώθηκαν μέσω στοχευμένων επιχειρήσεων που βασίστηκαν σε πληροφορίες.

Οι επιχειρήσεις αυτές στράφηκαν εναντίον μιας τρομοκρατικής οργάνωσης και όχι εναντίον του λαού του Λιβάνου. Η εσκεμμένη χρήση πολιτικών υποδομών από τη Χεζμπολάχ έχει επί χρόνια θέσει αδικαιολόγητα σε κίνδυνο τους Λιβανέζους αμάχους, παραβιάζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου των ένοπλων συγκρούσεων. Ο λαός του Λιβάνου αξίζει κάτι καλύτερο από μια τρομοκρατική οργάνωση που εκμεταλλεύεται τις κοινότητές του για να προωθήσει τις περιφερειακές φιλοδοξίες του Ιράν.

Η σημασία αυτών των επιχειρήσεων υπερβαίνει κατά πολύ τα βόρεια σύνορα του Ισραήλ. Από το Μπουένος Άιρες έως το Μπουργκάς και ακόμη πιο πέρα, η Χεζμπολάχ έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι οι φιλοδοξίες της δεν περιορίζονται ούτε στον Λίβανο ούτε στη σύγκρουσή της με το Ισραήλ.

Ως ο ισχυρότερος και καλύτερα εξοπλισμένος πληρεξούσιος του Ιράν, υπήρξε επί δεκαετίες ένα από τα βασικά μέσα με τα οποία το ιρανικό καθεστώς εξάγει την τρομοκρατία σε ολόκληρο τον κόσμο. Η αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Χεζμπολάχ συμβάλλει, επομένως, όχι μόνο στην ασφάλεια του Ισραήλ, αλλά και στις ευρύτερες διεθνείς προσπάθειες αντιμετώπισης της τρομοκρατίας που υποστηρίζεται από το Ιράν.

Ορισμένα πράγματα δεν έχουν αλλάξει.

Επί χρόνια, η Χεζμπολάχ και το Ιράν διαδίδουν την τρομοκρατία. Κατά τη διάρκεια των ίδιων αυτών χρόνων, το Ισραήλ αποστέλλει επανειλημμένα ανθρωπιστική βοήθεια και ομάδες έκτακτης ανάγκης σε κοινότητες που έχουν ανάγκη σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ακόμη και τώρα, ύστερα από τους πρόσφατους καταστροφικούς σεισμούς στη Βενεζουέλα, το Ισραήλ έστειλε ομάδες της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου των IDF για να συνδράμουν. Μηχανικοί των IDF στη Βενεζουέλα βοηθούν στη διαμόρφωση πολυετών εθνικών σχεδίων αποκατάστασης. Αυτό ακολούθησε την αποστολή ομάδων έκτακτης ανάγκης στην Τουρκία και το Μαρόκο μετά τους σεισμούς του 2023, καθώς και στη Βουλγαρία, τη Γκάνα, το Νεπάλ και σε άλλες χώρες.

Η διαφορά ανάμεσα στο Ισραήλ και στους εχθρούς του δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη. Οι IDF εργάζονται για να σώζουν ζωές σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ η Χεζμπολάχ και το ιρανικό καθεστώς εργάζονται για να τις αφαιρούν με βίαιο τρόπο.

Η τιμή στη μνήμη των θυμάτων της βομβιστικής επίθεσης στην AMIA είναι κάτι περισσότερο από μια πράξη μνήμης. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ιδεολογία, η υποδομή και η ηγεσία που ευθύνονταν για αυτή την παράλογη μαζική δολοφονία δεν εξαφανίστηκαν το 1994.

Το Ιράν εξακολουθεί να χρηματοδοτεί, να εξοπλίζει και να καθοδηγεί τρομοκρατικές οργανώσεις. Το Ιράν και η Χεζμπολάχ εξακολουθούν να απειλούν αμάχους και να υπονομεύουν τη διεθνή ασφάλεια. Και οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) στέκονται ανάμεσά τους και στον εβραϊκό λαό. ֍

The Buenos Aires bombing was a warning the world ignored.