JTA 25 Σεπτεμβρίου 2009
του Grant Slater
Ο υποτιθέμενος ηγέτης μιας χούφτας Ορθοδόξων Εβραίων σε αυτήν την κατ’ όνομα Εβραϊκή περιοχή της Ρωσίας, ο 90χρονος Dov Koffman , τηλεγράφησε στον φίλο του και ευεργέτη στο Τόκυο για να του πει ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει άλλο.
Ο Koffman σχεδίαζε να επιστρέψει στο Ισραήλ και να δώσει στον προστατευόμενο του , Alexander Kleinerman, την Τorah που τους είχε δωρίσει η Εβραϊκή κοινότητα στην Ιαπωνία , όπως επίσης τα κλειδιά της αίθουσας
όπου συναθροίζονταν για τις προσευχές.
«Είμαι πεπεισμένος ότι η κοινότητα Beit Tshoova θα ζήσει» o Koffman έγραψε στο μήνυμα του την περασμένη εβδομάδα.
H συναγωγή της Beit Tshoova βρίσκεται στα περίχωρα του Birobidjan , πρωτεύουσας της Ρωσικής Εβραϊκής Αυτόνομης Περιοχής και ένα απομεινάρι από ένα παρασυρόμενο Σοβιετικό σχέδιο να επαναεγκαταταστησει Εβραίους στην απω ανατολή της Ρωσίας, κοντά στα σύνορα με την Κίνα, το 1930.
Η αναχώρηση του Koffman λέει κάτι σχετικά με την αινιγματική φύση αυτής της Εβραϊκής πρωτεύουσας σε αυτή, την 75η επέτειο. Η πόλη των 80.000 αναπτύσσεται γρήγορα με τα δεδομένα της Ρωσίας, και υπάρχει μια καινούρια συναγωγή και Εβραϊκό κοινοτικό κέντρο έξω από την κεντρική πλατεία.
Αλλά μερικές φορές υπάρχει μια αίσθηση ότι το λούστρο του Ιουδαισμου στο Birobidjan είναι τόσο βαθύ όσο το φρέσκο χέρι χρώματος που απλώνεται σε όλη την πόλη για τις γιορτές της επετείου. Πολιτική αφιέρωση και ανεξαρτησία της περιοχής φαίνονται περισσότερο σαν κίνητρα για έμφαση του Εβραϊκού πολιτισμού και κυβερνητικές αφισοκολλήσεις στα Yiddish από τον συνεχόμενο μειούμενο πληθυσμό της περιοχής , που τώρα κυμαίνεται στο 5%.
Η πόλη επιδοτείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις από την κυβέρνηση της Μόσχας κάθε χρόνο για να στηρίζει εβραικές δραστηριότητες όπως ένα Διεθνές Εβραϊκό Πολιτιστικό Φεστιβάλ την εβδομάδα πριν από την επέτειο. Στα μέσα του Σεπτεμβρίου η Εβραϊκή Εκπαιδευτική Οργάνωση Limmud συγκάλεσε ένα συνέδριο εδώ.
Σχεδόν 4.000 μίλια από την Μόσχα , η Εβραϊκή Αυτόνομη Περιοχή είναι μοναδική μέσα στο συνονθύλευμα των κρατών που σχηματίζουν την Ρωσική Ομοσπονδία. Όλες οι άλλες αυτόνομες περιοχές δήλωσαν ανεξάρτητες δημοκρατίες με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Ο Mikhail Chlenov , γενικός γραμματέας του Ευρωασιατικού Εβραϊκού Κογκρέσου, είπε ότι το Birobidjan και οι γύρω περιοχές δεν είναι αρκετά δυνατές για να είναι Δημοκρατίες . Φοβούμενος μην πατήσει στα δάκτυλα του ποδιού του Ισραήλ με την δημιουργία ενός άλλου Εβραϊκού κράτους , αποκαλεί την κατάσταση της περιοχής «ένα λεπτό θέμα».
«Δεν ήταν εύκολο να αρχίσει και θα είναι πιο δύσκολο να διαγράψει» είπε o Chlenov καθώς το αυτοκίνητο του έτρεχε ανάμεσα στα υπολείμματα των αγρών των κολεκτίβων όπου έποικοι που μιλούσαν Yiddish προσπάθησαν να ημερέψουν
τα γεμάτα κουνούπια έλη πριν 75 χρόνια.
Ένα κύμα Εβραίων προσφύγων ταξίδεψαν τα χιλιάδες μίλια από την Ευρωπαϊκή Ρωσία η και μακρύτερα στα μέσα του’30 για να εγκατασταθούν εδώ. Αλλά πολλοί άφησαν την περιοχή μετά τις απατηλές υποσχέσεις της Σοβιετικής προπαγάνδας υποκύπτοντας στην πραγματικότητα των αγρίων χειμώνων και των ελωδών κτημάτων. Ακόμη άλλοι έφυγαν όταν μια πιο φιλόξενη Εβραϊκή πατρίδα δημιουργήθηκε =το ΙΣΡΑΗΛ=
Σήμερα, η περιοχή βρίσκεται στην αρχή μιας οικονομικής ευημερίας. Μέχρι το 2014 η και νωρίτερα, μια σιδηροδρομική γέφυρα θα διασχίζει τον ποταμό Αμούρ που θα μεταφέρει κόκκους σιδήρου και άλλα μέταλλα από την Ρωσία στην Κίνα λόγω της οικονομικής της ευημερίας . Η γέφυρα είναι το πρώτο διασυνοριακό έργο που κατασκευάστηκε από τις κυβερνήσεις της Ρωσίας και της Κινάς και μόνον η τρίτη γέφυρα που κτίστηκε διασχίζοντας τα σύνορα.
Δεν είναι όμως αυτό σίγουρο ότι θα ανυψώσει το Εβραϊκό πνεύμα της περιοχής.
Αν και το Birobidjan έμοιαζε πάντοτε με τις άλλες Σοβιετικές πόλεις αυτού του μεγέθους, ο Εβραϊκός χαρακτήρας το έκανε μοναδικό. Τα Yiddish είναι μια επίσημη γλώσσα εδώ. Αγάλματα Εβραίων καλλιτεχνών βιολιού και ακορντεόν σημαδεύουν την πόλη. Μια χρυσή menorah δεσπόζει στο σιντριβάνι μπροστά στο σταθμό του τραίνου και μια Tenya από «τον Βιολιστή στη Στέγη» είναι παγωμένη σε μπρούντζο στο κοντινό αχυρένιο βαγόνι –μια Εβραϊκή Disneyland.
«Όλα αυτά είναι όμορφα , αλλά οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να ζουν χειρότερα» είπε ο Igor Magadenko , ένας συνταξιούχος δικηγόρος που απήλαυσε πρόσφατα την επίσκεψη φίλων από το Ισραήλ σε ένα καινούριο παραλιακό δρόμο που φτιάχτηκε για την 75η επέτειο. «Δεν υπάρχουν δουλειές και οι άρπαγες της κυβέρνησης τρώνε τα έσοδα από την καινούρια γέφυρα».
Η Marina Gitikh ζει σε ένα ετοιμόρροπο σπίτι δυο δωματίων όπου η πρώτη εβραϊκή κολεκτίβα ιδρύθηκε στο τέλος του 1920 . Άνεργη, ζει με την ηλικιωμένη μητέρα της και τον γιο της από το δεύτερο γάμο της.
«Δεν θα πάμε στην πόλη για την επέτειο» μας είπε καθώς έβαζε μπύρα από ένα πεντόλιτρο μπουκάλι σε ένα φλιτζάνι. «Γιατί να γιορτάσουμε με αυτούς τους ανθρώπους όταν δεν υπάρχουν καινούρια σπίτια και δουλειές για μας? Δεν υπάρχει πουθενά δουλειά»
Ο Ραβίνος Mordechai Sheiner , που έφτασε στο Birobidjan το 2002, μόλις είχε κτιστεί η καινούρια συναγωγή έξη χρόνια πριν, είπε ότι η κοινότητα περνάει δύσκολες ώρες. Ο Ραβίνος υπέφερε από έλλειψη χρημάτων πέρσι όταν ο μεγαλύτερος δωρητής του έχασε ένα σημαντικό ποσό από την περιουσία του.
O Roman Leder, ο επικεφαλής της κοινότητας που φροντίζει την καινούρια συναγωγή και το κοινοτικό κέντρο , είπε ότι η χρηματοδότηση του Ραβίνου περιορίστηκε στο μισό.
Ο μεγαλύτερος ευεργέτης της Εβραϊκής κοινότητας εκεί, the American Jewish Joint Distribution Committee προειδοποίησε με επικείμενες περικοπές αλλά δεν έγιναν ποτέ. Οι εννέα κοινοτικές ομάδες που επιδοτούνταν από το κέντρο συνέχισαν , είπε.
Η πόλη του Birobidjan προμηθεύει θέρμανση χωρίς πληρωμή στα δυο κτίρια αν και οι νόμοι το απαγορεύουν , είπε ο Leder.
O Daniel Turk, πρόεδρος της Εβραϊκής Κοινότητας της Ιαπωνίας, είπε ότι έδωσε μια Torah στους ηλικιωμένους Ορθόδοξους Εβραίους στο Birobidjan σαν ένδειξη φιλανθρωπίας και σαν ένα είδος θρησκευτικής ενίσχυσης εκτός από την οργάνωση Χαμπάντ του Ραβίνου
Παρά τις εμφανείς προκλήσεις, οι Εβραίοι του Birobidjan έχουν κρατήσει τον Ιουδαϊσμό ζωντανό σε αυτή την απομονωμένη γωνιά της γης.
Πριν τρεις δεκαετίες, όταν η πόλη ήταν μέρος της Σοβιετικής Ένωσης, αναφέρει o Chlenov , ότι τον πλησίασε ένας σερβιτόρος που φαινόταν ότι ήταν Εβραίος. Ήσυχα προσκάλεσε τον Chlenov για την προσευχή του Σαββάτου.
«Δεν έχουμε συναγωγή» είπε ο σερβιτόρος, «αλλά έχουμε minyan*”.
* Οι δέκα ενήλικες άνδρες που χρειάζεται για να προσευχηθούν οι Εβραίοι.