11.4.2013
Σημ. Όταν αναφέρομαι στην Δυτική σκέψη στο παρόν, εννοώ την Δυτικο-Ευρωπαϊκή σκέψη (όπως είναι διαμορφωμένη σήμερα) και ΟΧΙ την Ελληνική Σκέψη, αν και η πρώτη βασίζεται στην δεύτερη. Ωστόσο εκτιμώ πως η σύγχρονη Ελλάδα είναι προσανατολισμένη προς την Δυτικο-Ευρωπαϊκή σκέψη και όχι στην αμιγώς Αρχαία Ελληνική, η οποία αποτελεί την κορωνίδα της διανόησης του ανθρώπου. Προσωπική μου άποψη είναι πως εάν η σημερινή Ελλάς διαπνέετο από την Αρχαία Ελληνική Σκέψη και όχι από το υβρίδιο της Δυτικο-Ευρωπαϊκής, την οποία επανεισήγαγε τροποποιημένη σε τέτοιο βαθμό, ώστε να καταστεί αγνώριστη, δεν θα χρειαζόταν να αναφερθώ καν σε αυτό το ζήτημα της κρίσης, η οποία απλούστατα δεν θα υπήρχε. Σε επόμενο άρθρο θα συγκριθεί η Δυτικο-Ευρωπαϊκή με την Αρχαία Ελληνική Σκέψη, ώστε να καταστεί σαφής η διαφοροποίηση αυτή.
Κανένα σύστημα δεν είναι αυτόνομο... Για να είμαι πιο ακριβής, τίποτα δεν είναι αυτόνομο... Όλα αλληλοδιαχέονται και αλληλεπιδρούν με όλα...
και
Τέσσερα είναι τα σημεία στα οποία εστιάζω τις διαφορές:
· Νοηματική έναντι Αισθητηριακής Αντίληψης
· Εμφάνιση έναντι Λειτουργικής Περιγραφής
· Απρόσωπη έναντι Προσωπικής Αντιμετώπισης
· Χρήση Παθητικής έναντι Ενεργητικής Φωνής
Στο άκουσμα και μόνο αυτής της έκφρασης των δύο λέξεων «Οικονομική Κρίση» το μυαλό παραλύει… Φοβερό! Παραλύει το μυαλό και αποκόπτει τη σκέψη όπως οι κραυγές πανικού: «βυθιζόμαστε» ή «σεισμός»…
Ανήκουν στην νοητική σφαίρα ενώ αν το δούμε από την συμπαγή πλευρά (των αισθήσεων) τότε μπορούμε να σκεφτούμε…
Ενώ στην πρώτη περίπτωση το μυαλό μας παραλύει, στην άλλη αρχίζει να επεξεργάζεται την κατάσταση, την οποία αντιλαμβάνεται σαν ένα δεδομένο το οποίο αναλύεται από τις αισθήσεις μας και έχει πρακτικά και απτά αποτελέσματα και επιδράσεις πάνω μας…
Τι σημαίνει δηλαδή η έκφραση «βυθιζόμαστε»;
Είμαστε μέσα σε ένα πλοίο, το οποίο ίσως βυθίζεται. Τι πρέπει να κάνουμε εμείς; Να φορέσουμε το σωσίβιο μας, να κάνουμε το ίδιο στους ανθρώπους, τους οποίους μπορούμε να βοηθήσουμε και να προστατέψουμε και να σκεφτούμε ψύχραιμα το πώς θα κινηθούμε άμεσα. Αναλύουμε τις συγκεκριμένες πραγματικές συνθήκες, αν θα πλησιάζουμε κάποια βάρκα, αν είμαστε κοντά στην ακτή ή στην μέση του ωκεανού, αν είναι μέρα ή νύχτα… όλα τα δεδομένα μας.
Όλα αυτά παύουν να συμβαίνουν όταν αντιλαμβανόμαστε αφαιρετικά, νοηματικά την έννοια «Οικονομική κρίση»=η απόλυτη εγκεφαλική παράλυση, η οποία σημαίνει και κατ’ επέκταση την απόλυτη εγκεφαλική αδράνεια. Καμία αντίδραση στο δεδομένο.
Παράδειγμα επί του πρακτέου για την «οικονομική κρίση»
Δυτική περιγραφή: Περνάμε μία πρωτόγνωρη «οικονομική κρίση».
Εβραϊκή προσέγγιση: Για ποια …κρίση ακριβώς μιλάμε;
Η αντίστοιχη αντίδραση
Δυτική αντίδραση: Τι να κάνουμε, να περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει. Πολύ δύσκολα τα πράγματα
Εβραϊκή προσέγγιση: Τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί, περίοδος μεταβολών ίσον περίοδος μοναδικών και τεράστιων ευκαιριών. Μετάφραση=δρώ και μάλιστα… ασυστόλως!
Τόσο απλό!
Εμφάνιση έναντι Λειτουργικής Περιγραφής
Ο δυτικός τρόπος σκέψης περιγράφει τα πράγματα σύμφωνα με την εξωτερική τους εμφάνιση. Ο Εβραϊκός τρόπος σύμφωνα με την λειτουργία τους. Δηλαδή, όταν περιγράφουμε ένα μολύβι «δυτικά», το θεωρούμε σαν ένα μαύρο ξύλινο ραβδάκι με εσωτερικά ενσωματωμένο κάρβουνο, ενώ στην άλλη περίπτωση η έννοια μολύβι ορίζεται από την πρόταση: γράφω λέξεις με αυτό. Ας δούμε τώρα την προσέγγιση στην περίπτωση της οικονομικής κρίσης. Η εξωτερική περιγραφή σύμφωνα με τον δυτικό τρόπο περιγράφεται κατά τα γνωστά: κλείνουν τα καταστήματα, οι επιχειρήσεις, υψηλότατα ποσοστά ανεργίας, δεν υπάρχουν δουλειές, ο κόσμος πεινάει, δεν κυκλοφορεί χρήμα, δεν υπάρχει ρευστότητα, κ.ο.κ. και όλα αυτά καθορίζουν την αντίστοιχη αντίδραση σε αυτό τον ορυμαγδό=φόβος, τρομοκρατία του μυαλού=αδράνεια. Πάμε τώρα στον Εβραϊκό τρόπο σκέψης. Τι σημαίνει οικονομική κρίση; Ποιά είναι η λειτουργική της αντιστοίχηση; Έπαψα να είμαι ανίκανος να εργαστώ; Ξαφνικά έπαψε το μυαλό μου να λειτουργεί; Έχασα τις δυνατότητες μου; Όχι απλώς μεταβλήθηκαν οι συνθήκες με έναν τρόπο, όπως παρατηρώ, τον οποίον δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην πως μπορώ και να ελέγξω. Στην συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει μικρή κυκλοφορία ποσότητας χρήματος και αυτό καθιστά τις συναλλαγές αν μη τι άλλο πρακτικά δύσκολες… Κι εφόσον δεν έχω να ανταποκριθώ σε αυτήν την κατάσταση καθίσταμαι ευάλωτος· φυσικά τα αποτελέσματα είναι η ανεργία η έλλειψη εργασίας και όλα τα προηγούμενα. Αμέσως όμως έχεις και το εργαλείο να αντιδράσεις. Επειδή σου επιβάλλεται με έναν τεχνητό τρόπο μία μείωση ενός συναλλακτικού μέσου και όχι της ουσίας μετατρέπεσαι σε μοιρολάτρη, άβουλο, γιατί αν ήταν αντιληπτό πως τα χρήματα είναι μία επιβαλλόμενη ανταλλακτική μονάδα και όχι ένα ουσιαστικό πραγματικό προϊόν, όπως το νερό ή το ψωμί ώστε να καθίσταται αδύνατη η επιβίωση τότε αμέσως θα άρχιζες να σκέφτεσαι πως μπορείς να λειτουργήσεις και με άλλον τρόπο. Να σας δώσω παρεμπιπτόντως και μία απάντηση;
Με τον λόγο σου…
Λέμε ο λόγος είναι συμβόλαιο, αλλά θα έλεγα πως ο λόγος είναι και χρήμα. Εάν λοιπόν εσύ μπορείς να πεις ότι εγώ μπορώ να κάνω αυτό το πράγμα και ο άλλος σε αντάλλαγμα να σου δώσει αυτό που διαθέτει και ίσχυε ο λόγος δεν θα υπήρχε καμιά ουσιαστική χρησιμότητα για το χρήμα. Προσέξτε! Το χρήμα είναι μεν το μέσον για την ανταλλαγή προϊόντων αλλά κυρίως είναι ένα πρακτικό μέσον για την ευκολότερη ανταλλαγή προϊόντων. Το πρόβλημα στις κρίσεις δεν έγκειται στην έλλειψη του χρήματος, αλλά στην έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των ανθρώπων. Είναι πρωτίστως κοινωνικό και όχι οικονομικό πρόβλημα. Ίσως αυτή να είναι και σημαντικότερη πρόταση αυτού του άρθρου. Το σημείο αυτό είναι πολύ σοβαρό, διότι αν κάποιος σου αφαιρέσει το μολύβι και το χαρτί δεν σημαίνει πως ξαφνικά έχασες την ικανότητα να σκεφτείς και να γράψεις! Απλώς πρέπει να σκεφτείς (ή να ανακαλύψεις) έναν άλλο τρόπο. Τίποτα λιγότερο ή περισσότερο· και είναι θέμα ελάχιστου χρόνου να το επιτύχεις αυτό. Για να είμαι μάλιστα ακριβής είναι η ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ να επανεφεύρεις το χαρτί και το μολύβι… γιατί απλούστατα επαναλαμβάνω ουδείς μπορεί να σου αφαιρέσει την ικανότητα να σκεφτείς και να γράψεις…
Οποιοσδήποτε εκτυπώνει τα τραπεζογραμμάτια με αυτόν τον απίστευτα αφελή ελιγμό κατορθώνει να απενεργοποιήσει κυριολεκτικά τεράστια αποθέματα μυαλού. Είναι εκπληκτικό… (σημειώστε και την ανοησία της έκφρασης «δεν κυκλοφορείς χρήμα», «δεν υπάρχει ρευστότητα», και λοιπόν;)…
Παράδειγμα επί του πρακτέου για το χαρτονόμισμα (τραπεζογραμμάτιο):
Δυτική περιγραφή: μία οντότητα (ένα χάρτινο απόκομμα) με συγκεκριμένες ιδιότητες αντοχής, βάρους κλπ και με μία τυπωμένη σήμανση, η οποία ορίζει την οικονομική του αξία… (γιατί σαν υλικό, χαρτί και μελάνι ελάχιστα διαφέρει σαν αξία ένα χαρτονόμισμα των 500 ευρώ, από ένα των 50)…
Εβραϊκή προσέγγιση: το μέσο με το οποίο διενεργώ συναλλαγές…
Η αντίστοιχη αντίδραση
Δυτική αντίδραση: Πρέπει να βρω ή να τυπώσω χαρτονομίσματα. Συνεπώς αυτός, ο οποίος τα εκδίδει (ο γνωστός κεντρο Ευρωπαίος …ύποπτος!) έχει όλη την δύναμη κι εγώ δεν μπορώ να κάνω τίποτα.
Εβραϊκή προσέγγιση: αλλάζω το μέσο (ίσως και τον …εκδότη) και συνεχίζω να διενεργώ τις συναλλαγές μου…
Τόσο απλό!
Η έννοια «Οικονομική κρίση» ως μια απρόσωπη έκφραση, η οποία είναι και πάλι αόρατη, δηλ δεν έχει να κάνει με σένα προσωπικά και επιπλέον είναι και επιβαλλόμενη είναι εξ’ ίσου επικίνδυνη με την ίδια την …κρίση. Εννοείται ως ένα αόρατο πέπλο το οποίο μας καλύπτει όλους μας και από το οποίο δεν έχεις καμία προσωπική δυνατότητα αντίδρασης ή αντιμετώπισης. Αυτό είναι ένα σημαντικότατο σφάλμα στην αντίληψη των γεγονότων. Είναι πολύ σπουδαίο να τονισθεί αυτή η διαφορά μεταξύ της απρόσωπης από τον προσωπική προσέγγιση, διότι στην απρόσωπη αδρανοποιούνται οι αντιδράσεις. Φαίνεται ή εκλαμβάνεται ως κάτι αόρατο κάτι επιβαλλόμενο, κάτι το οποίο έρχεται από επάνω, από παντού, μας καλύπτει όλους μας και δεν έχει να κάνει προσωπικά με εμένα. Ενώ με τον Εβραϊκό τρόπο σκέψης αμέσως το βασικό ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντηθεί προσδιορίζεται στο: «εγώ τι κάνω»; Τι σημαίνει η οικονομική κρίση για εμένα; Ποιά είναι δηλαδή η επίπτωση της, τι είναι αυτό, το οποίο επιβάλλεται σε εμένα; Το βλέπεις από προσωπική σκοπιά. Όταν λοιπόν δέχεσαι την δεύτερη περίπτωση αυτομάτως θα δράσεις διότι εντοπίζεις ακριβώς αυτό το οποίο αφορά εσένα. Όταν νοιώθεις ότι δεν υπάρχει απρόσωπη κρίση απλούστατα δεν νοιώθεις αδύναμος και άβουλος να αντιδράσεις και θεωρείς πως αφορά εσένα προσωπικά, συνεπώς ενεργείς, δρας…
Όταν νοιώθεις ότι είναι κάτι επιβαλλόμενο εκ των άνω και δεν μπορείς να το ελέγξεις και δεν έχεις να κάνεις τίποτα σε προσωπικό επίπεδο απλώς βλέπεις τις συνέπειες και αποδέχεσαι οτιδήποτε σαν να είσαι έρμαιο της όποιας μοίρας σου και όχι ο οδηγός του μέλλοντος του.
Παράδειγμα επί του πρακτέου για την επιβολή από μεγάλη Κεντρική Δύναμη της οικονομικής πολιτικής της σε όλη την Ευρώπη, (αρέσει δεν αρέσει)…
Δυτική περιγραφή: Αφού είναι αποδεδειγμένα τόσο ισχυρή χώρα, έχει και μάλλον δίκιο στις απόψεις της και είναι προς το συμφέρον όλων μας να βελτιωθούμε.
Εβραϊκή προσέγγιση: Ο λύκος κι αν εγέρασε, (=εμένα έχει στο μάτι)…
Δυτική αντίδραση: Τι μπορώ να κάνω αφού η πιο ισχυρή χώρα της Ευρώπης αποφάσισε να επιβάλλει σε όλους την πολιτική της;
Εβραϊκή προσέγγιση: “You talkin' to me?” («Σε μένα μιλάς;») από την ταινία «Ο Ταξιτζής» (Taxi Driver) του 1976, σε σκηνοθεσία Μάρτιν Σκορσέζε. Πρωταγωνιστής της ταινίας είναι ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, ο οποίος είπε και αυτή την διάσημη έκφραση.
Παράδειγμα επί του πρακτέου για την απόφαση του Euro group για την Κύπρο (φορολόγηση καταθέσεων):
Δυτική περιγραφή: Το Euro group στις Βρυξέλες αποφάσισε να φορολογήσει τις καταθέσεις στην Κύπρο και άλλα μέτρα.
Εβραϊκή προσέγγιση: Μου κλέβουν το 80% των χρημάτων μου…
Η αντίστοιχη αντίδραση
Δυτική αντίδραση: Με κατέστρεψαν…
Εβραϊκή προσέγγιση: Θα κερδίσω πολύ περισσότερα και πολύ ισχυρότερος θα επιστρέψω στο Euro group να «κανονίσω» εκ νέου τον λογαριασμό και με τον δικό μου τρόπο!
Τόσο απλό!
Είδαμε λοιπόν, μέσα σε λίγες γραμμές και προτάσεις πως τέσσερεις διαφορές στην προσέγγιση των πραγμάτων έχουν τεράστιες συνέπειες σε ένα γεγονός, το οποίο αναφέρεται ως «οικονομική κρίση». Να λοιπόν πως εξηγείται το αρχικό ερώτημα δηλ «το μέλλον αδηλον εστί» αλλά και «το κρατάς το μέλλον στα χέρια σου»…
Εφόσον το μέλλον είναι άδηλο και δεν μπορεί να στο επιβάλλει κανένας έχεις εσύ κάθε δυνατότητα να επιλέξεις και να προσπαθήσεις για τον τρόπο τον δικό σου και να το εξωθήσεις στην κατεύθυνση εκείνη την οποία εσύ επιθυμείς.
Αυτά τα ανέφερα χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της οικονομικής κρίσης. Θα μπορούσε να είναι ένας γενικότερος οδηγός ζωής.