Cohen.gr Παρασκευή 20.11.2015
Δημήτρης Τζώρας*
Όταν είδα για πρώτη φορά την παιδική ταινία Ender’s game ένιωσα, ότι έβλεπα κάτι πολύ γνώριμο και οικείο σε εμένα. Ήταν η μεγάλη οθόνη του κόσμου, όπου όλα κινούνται πάνω της; Η αίσθηση του παιχνιδιού εκτός, αλλά επί της ουσίας εντός της πραγματικότητας; Κάτι ήταν πάντως. Ίσως γιατί, ως αιώνιο παιδί πάντα, γνώριζα, ότι οι «μεγάλοι» δεν θα μπορούσαν να διαχειριστούν το παίγνιο. Ίσως γιατί το παίγνιο αυτό καθεαυτό είναι ασύμμετρο με τις αισθήσεις και τις κατεστημένες επιστημολογικές αποφάνσεις. Ίσως γιατί θέλω να πιστεύω, ότι τα παιδιά θέλουσι κληρονομήσει τη βασιλεία των ουρανών και ίσως επειδή ο κόσμος είναι ένα παιδί που παίζει, όπως είχε πει ο Ηράκλειτος. Μπορεί να μου έκανε αίσθηση η γνώριμη σε εμένα αλληλοεπικάλυψη και η εναλλαγή των χωροχρονικών διαδρομών εντός του παιγνίου που διαδραματίζονται στην ταινία. Το πιο πιθανό είναι να ταυτίζομαι με την κοσμοθέαση που θέλει τον αγώνα για νίκη επί του αντιπάλου, να μην πρέπει να σημαίνει και ταυτόχρονα τον πλήρη αφανισμό του. Δεν έχει καμία σημασία άλλωστε, τι ένιωσα εγώ. Σημασία έχει, ότι το πολιτικό παίγνιο αυτό καθεαυτό, αλλάζει μορφή κάθε φορά που εμείς ή κάποιος άλλος πατάει ένα κουμπί στο πληκτρολόγιο.
Όλα ακολουθούν ένα μοτίβο συμπεριφορών. Ακόμη και η πιο υψηλή πολιτική ακολουθεί ένα μοτίβο συμπεριφορών. Αυτό είναι που μας έχει εγκλωβίσει μέσα στο κλιμακούμενο «χάος». Αυτό που βιώνει ο πλανήτης είναι ουσιαστικά μία σύγκρουση μοτίβων συμπεριφορών. Του μοτίβου που υπάρχει και υπήρχε πάντα, του μοτίβου που δεν θέλει αυτό που υπήρχε πάντα και του υβριδικού μοτίβου ως μεταβατικού, αλλά και εναλλακτικού. Η αναζήτηση του μοτίβου που θα μας βγάλει από το τέλμα θα πρέπει είναι ο πιο υψηλός στόχος του ανθρωπίνου είδους. Το ότι όλοι οι πολιτικοί, ακαδημαϊκοί και διεθνείς αναλυτές, βλέπουν και προκαλούν ταυτόχρονα μία χαοτική κίνηση των πραγμάτων είναι επειδή το μοτίβο που βλέπουν δεν είναι αναγνωρίσιμο από αυτούς. Γι’ αυτό το λόγο θα συνεχίσουν να κάνουν τη μία αυτοκαταστροφική κίνηση μετά την άλλη σε παγκόσμια κλίμακα. Η ενόρμησή τους, ενώ μπορεί να έχει λογική συνοχή, απέναντί τους, όμως, είναι κάτι το οποίο δεν μπορούν να αναγνωρίσουν και θα αποτύχουν. Τρανό παράδειγμα η επιστροφή της γεωπολιτικής από το παράθυρο στο παγκόσμιο παίγνιο.
Θα είχε και την πλάκα του αυτό, εάν δεν επέφερε τραγικές συνέπειες πάνω στα έθνη. Είναι τέτοιο το βέρτιγκο του παγκόσμιου συστήματος, εσχάτως και του Ελλαδικού, που όλοι θεωρούν κάτι το σπουδαίο να γνωρίζει κάποιος την γεωπολιτική. Λες και αυτή έχει το μαγικό ραβδάκι που θα λύσει όλα τα προβλήματα!!! Φευ!!! Χειρότερα τα κάνει!!!
Οι άνθρωποι πλέον δεν θέλουν να κάνουν ούτε ένα βήμα πίσω σε αυτά που θεωρούν «κεκτημένα» τους. Τα «κεκτημένα» τους νοούμενα, όμως, ως μοτίβα συμπεριφορών, θα χαθούν θέλουν δεν θέλουν. Αυτό θα γίνει είτε με τον καλό τρόπο είτε με τον άγριο. Εκείνοι θα διαλέξουν, αλλά νομίζω, ότι ήδη μέσα τους έχουν διαλέξει.
Ο παράδεισος, η κόλαση ή ακόμα και ο χειρότερος εφιάλτης για να είναι αποτελεσματικός, πρέπει να εμπεριέχει εικόνες και σχήματα που να μπορεί να καταλάβει και να αναγνωρίσει ο καθένας. Ποιος θα φοβόταν στον ύπνο του, εάν ο εφιάλτης του περιείχε εικόνες που δεν θα μπορούσε να αναγνωρίσει; Άλλωστε οι λέξεις, οι έννοιες, οι ορισμοί και οι ωραίες ή οι φρικτές αλήθειες, δεν είναι παρά προσομοιώσεις της πραγματικότητας. Ένα Ender’s game…!!!
* Ο Δημήτρης Τζώρας είναι Πολιτικός Αναλυτής