ENGLISH TRANSLATION FOLLOWS 

 Κοινοποίηση: Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδας, Βουλής 36, Αθήνα 10 557

 

Μάιος 2013 

 

Η πολιτική της Προϊσταμένης της Υπηρεσίας Ιστορικού και Διπλωματικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών έχει απασχολήσει πολλές φορές την ελληνική επιστημονική κοινότητα για τον αντιδεοντολογικό τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το υλικό του Αρχείου.

1. Ενώ στα εθνικά αρχεία όλων σχεδόν των ευνομούμενων κρατών (π.χ. Γερμανίας, Γαλλίας, ΗΠΑ, Ηνωμένου Βασιλείου) χορηγείται άδεια στον ερευνητή να μελετήσει τα διπλωματικά έγγραφα από την πρώτη κιόλας επίσκεψη, η Υπηρεσία Ιστορικού και Διπλωματικού Αρχείου (Υ.Δ.Ι.Α.) που τηρεί τα αρχεία του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών απαιτεί την έκδοση άδειας μετά από μια πολύπλοκη και χρονοβόρα διαδικασία (στην οποία συμμετέχει -μόνο στην Ελλάδα!- η ίδια η διευθύντρια, ενίοτε και παρεμβατικά). 

            2. Πολλοί διπλωματικοί φάκελοι από τη δεκαετία του 1950 και έπειτα παραμένουν απροσπέλαστοι, συνήθως με την αιτιολογία ότι δεν έχουν ταξινομηθεί ή ότι παραμένουν σε «υπηρεσιακή χρήση». Παρά τη ψήφιση του σχετικού νόμου και στην Ελλάδα, η 30ετία συχνά δεν τηρείται. Η παλαιότερη πρακτική της Προϊσταμένης της Υ.Δ.Ι.Α. να δημοσιεύει αποσπάσματα διπλωματικών εγγράφων, απροσπέλαστων σε άλλους, σε κυριακάτικη εφημερίδα, έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο δημόσιας διαμαρτυρίας των ερευνητών, ενώ έχουν δημοσιευτεί αρκετές τεκμηριωμένες κριτικές για τις στρεβλώσεις της ιστορίας που διαπράττει κυρίως στα "επιστημονικά" δημοσιεύματά της, τα οποία συχνά υπογράφει με την ιδιότητα θεσμικού εκπροσώπου του ΥΠΕΞ. 

3. Στα παραπάνω, που έχουν δημοσίως επισημανθεί από καιρό (π.χ. το 2010 στο Athens Review of Books με 125 υπογραφές), ήλθε να προστεθεί και η ανακοίνωση στον ηλεκτρονικό και έντυπο τύπο (μεταξύ άλλων: Enet.gr [αγγλική έκδοση Ελευθεροτυπίας], 9/4/2013, Καθημερινή, 14/4/2013, Δημοκρατία, 14/4/2013, The BooksJournal, τχ. 31, Μάιος 2013) ότι η κυρία Φωτεινή Τομαή - προϊσταμένη των Διπλωματικών Αρχείων του Υπουργείου Εξωτερικών, Ειδική Απεσταλμένη της Ελλάδας για θέματα Ολοκαυτώματος, κλπ., κλπ. - καταδικάστηκε από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών για προσβολή πνευματικής ιδιοκτησίας.          Η απόφαση, με αρ. 525/2013, δημοσιεύτηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, την 5η Φεβρουαρίου 2013.

   Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το βιβλίο (διαπλαστικού, υποτίθεται, χαρακτήρα) του οποίου η κα Τομαή εμφανίζεται ως συγγραφέας (με τίτλο "Άληθινές Ιστορίες 1, 2, 3, ..11 Ολυμπιονικών", εκδ. Παπαζήση, 2008), στην πραγματικότητα αποτελεί «σε πλείστα σημεία σχεδόν αυτολεξεί […] προσαρμογή του έργου των εναγόντων [Ελένης Κεφαλοπούλου και Άρη Φωτιάδη] και όχι προϊόν της δικής της διάνοιας.» Για τον λόγο αυτό, η κα Τομαή καταδικάστηκε να καταβάλει το ποσό των 20.000 € στους ενάγοντες, ενώ της επιβλήθηκε η υποχρέωση να δημοσιεύσει με δικά της έξοδα την απόφαση σε δύο πανελλαδικής κυκλοφορίας εφημερίδες. Επιπλέον, εκκρεμεί εναντίον της και άλλη υπόθεση: Την 11.6.2012 κατατέθηκε εναντίον της μήνυση των πιο πάνω εναγόντων για «πλαστογραφία μετά χρήσεως» και για απάτη.

Η κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας είναι βαρύτατο παράπτωμα και πλήττει ανεπανόρθωτα το κύρος ενός ανθρώπου που κατέχει υπεύθυνη δημόσια θέση και μάλιστα στο χώρο των γραμμάτων. Η νέα δικαστική εμπλοκή της είναι ακόμη σοβαρότερη.

Σε μια περίοδο όπου δεκάδες δημόσιοι υπάλληλοι τίθενται σε διαθεσιμότητα χωρίς δικαστικές ή πειθαρχικές καταδίκες, οι υπογράφοντες - οι περισσότεροι καθηγητές ΑΕΙ - θεωρούμε ότι η παραμονή της κας Τομαή στη θέση της Προϊσταμένης των Αρχείων του Υπ. Εξ/κών, ιδιαίτερα μετά την καταδίκη της, θέτει μείζονα ζητήματα ακαδημαϊκής δεοντολογίας, αλλά και ίσης μεταχείρισης.

Για τον ίδιο λόγο φρονούμε ότι η κα Τομαή δεν μπορεί πλέον να εκπροσωπεί την Ελλάδα σε διεθνείς οργανισμούς, συνέδρια και συναντήσεις, θέτοντας σε κίνδυνο το κύρος της χώρας. 

Με τιμή, 

Ακολουθούν 40 υπογραφές 

Έφη Αβδελά, ιστορικός

Χριστίνα Αγριαντώνη, ιστορικός

Λίνα Βεντούρα, ιστορικός

Πολυμέρης Βόγλης, ιστορικός

Κώστας Γαγανάκης, ιστορικός

Κατερίνα Γαρδίκα, ιστορικός

Γιάνης Γιανουλόπουλος, ιστορικός

Βασίλης Κ. Γούναρης, ιστορικός

Γιώργος Δερτιλής, ιστορικός

Δημήτρης Δημητρόπουλος, ιστορικός

Λένα Διβάνη, ιστορικός

Στράτος Δορδανάς, ιστορικός

Άννα Μαρία Δρουμπούκη, ιστορικός

Μωυσής Ελισάφ, ιατρός

Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, ιστορικός

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ιστορικός

Αγγέλα Καστρινάκη, φιλόλογος

Ζαν Κοέν, δημοσιογράφος

Δημήτρης Κουσουρής, ιστορικός

Δήμητρα Λαμπροπούλου, ιστορικός

Γιώργος Μαργαρίτης, ιστορικός

Άννα Ματθαίου, ιστορικός

Μαριλίζα Μητσού, φιλόλογος

Ρένα Μόλχο, ιστορικός

Ρίκα Μπενβενίστε, ιστορικός

Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν, ιστορικός

Μπένης Νατάν, αεροναυπηγός

Μαρίζα Ντεκάστρο, συγγραφέας, κριτικός βιβλίων

Δέσποινα Παπαδημητρίου, ιστορικός

Ιωάννα Παπαθανασίου, ιστορικός

Σωκράτης Πετμεζάς, ιστορικός

Μίλτος Πεχλιβάνος, φιλόλογος

Πόπη Πολέμη, ιστορικός

Αλέξης Πολίτης, φιλόλογος

Σωτήρης Ριζάς, ιστορικός

Γιάννης Στεφανίδης, ιστορικός

Αθηνά Συριάτου, ιστορικός

Θανάσης Σφήκας, ιστορικός

Χάγκεν Φλάισερ, ιστορικός

Άννα Φραγκουδάκη, κοινωνιολόγος της Εκπαίδευσης

 

 Public Appeal

To the Honorable Dimitris Avramopoulos

The Minister for Foreign Affairs

 

CC: Central Jewish Council (KIS) of Greece

                                                                                                  

May 2013

 

Dear Mr. Minister,

 

The practice of Ms Fotini Tomai, head of the Diplomatic and Historical Archive of the Ministry of Foreign Affairs often assails the Greek academic community for the unethical way in which she manages the files of the Historical Archive.

1. While the National Archives of almost all well-governed states (eg Germany, France, USA, UK) ordinarily grant permission to the researcher to study the diplomatic documents from his first visit, the Service of Diplomatic & Historical Archives (Y.D.I.A.), that keeps and preserves all the written, audio-visual and electronic archives of the Hellenic Ministry, requires an application after a very complicated and lengthy process in which the head of the Archive takes part herself, and sometimes intrusively (that happens only in Greece!).

2. Many diplomatic records from the 1950s and then remain inaccessible, usually on the grounds, under the pretext that they are unclassified or that they still remain for “official use.” Despite the Archives Act 1946/1991 in Greece, the “thirty-year rule” is often not observed. The earliest practice of the Y.D.I.A.’s head to publish excerpts of diplomatic documents in a Sunday newspaper (while they are inaccessible to others), has already been the subject of many researchers’ protest. Additionally, several documented reviews have been published pointing out the distortion of history that she perpetrates mainly on “scientific” press, where she often signs as the institutional representative of the Ministry for Foreign Affairs.

3. Futhermore, in the above mentioned matter, which was publicly noted some time ago (eg 2010 in Athens Review of Books with 125 signatures), the electronic and print media (including: Enet.gr [English version Eleftherotypia] 04/09/2013, Daily, 4/14/2013, Republic, 14/4/2013, The Books’ Journal, v. May 31, 2013) announced that Mrs. Fotini Tomai - Head of Diplomatic Archives of the Foreign Ministry's Special Envoy on Holocaust issues for Greece, etc., etc. - has been found guilty of copyright infringement by the Multi-Membered First Instance Court of Athens. The judgement No. 525/2013, has been issued during a Special Session Public Hearing of the Court which was held on February 5, 2013.

The court decided that the book that Ms Tomai pretends she wrote (entitled “Olympic Winner’s True Stories 1, 2, 3, … 11, edition Papazissis, 2008), is in fact almost verbatim at the most points [...] is an adaptation of the plaintiffs’ [Helen Kefalopoulou and Aris Fotiadis] book and it’s not the intellectual creation of her own. “For this reason, Ms. Tomai is charging to award the plaintiffs 20.000 €, and it’s required to publish, at her own expense, the judicial decision on two nationwide newspapers. In addition, another case is pending against her: On 11.6.2012 the above mentioned plaintiffs filed a complaint against her for “forgery” and fraud.

Intellectual property theft is a serious misdeed and it affects irreversibly the validity of a person who holds a responsible public office especially in the field of culture. Her recent judicial involvement is even more severe.

In a time when dozens of civil servants are suspended without judicial or disciplinary convictions, the undersigned (most of them are Greek Universities professors), we believe that if Ms Tomai remains the head of the Diplomatic and Historical Archive of the Ministry of Foreign Affairs, especially after her conviction, it will raise major issues in academic ethics and in equal treatment. For the same reason we believe that Ms. Tomai could not represent Greece in international organizations, conferences and meetings, jeopardizing the prestige of our country.

Sincerely,

Effie Avdela, historian

Christina Agriantoni, historian

Lina Ventura, historian

Polymeris Voglis, historian

Costas Gaganakis, historian

Katerina Gardika, historian

Yanis Gianoulopoulos, historian

Vassilis K. Gounaris, historian

George Dertilis, historian

Dimitris Dimitropoulos, historian

Lena Divani, historian

Stratos Dordanas, historian

Anna Maria Droumpouki, historian

Moses Elisaf, physician

Leonidas Kallivretakis, historian

Vangelis Karamanolakis, historian

Angela Kastrinaki philologist

Jean Cohen, journalist

Dimitris Kousouris, historian

Dimitra Lambropoulou, historian

Giorgos Margaritis, historian

Anna Matthew, historian

Marilisa Mitsou, philologist

Rena Molho, historian

Rika Benveniste, historian

Riki Van Boeschoten, historian

Benes Natan, aeronautical

Marisa De Castro, author, book reviewer

Despina Papadimitriou, historian

Yannis Papathanassiou historian

Socrates Petmezas historian

Miltos Pehlivanos philologist

Popi war, historian

Alexis Politis, philologist

Sotiris root historian

John Stefanidis, historian

Athena Syriatou, historian

Thanassis wasps, historian

Hagen Fleischer, historian

Anna Fragoudaki, Sociology of Education