Cohen.gr Παρασκευή 11.10.2024
Τζάκο – Ιακώβ Αλγκάβα*
… γιατί όλα έχουν μια σειρά!!
1313π.Χ. Η ημερομηνία που άλλαξε τον κόσμο και την ιστορία. Το Πάσχα γιορτάζει την αφαίρεση των Ισραηλιτών από τη σκλαβιά από την Αίγυπτο και τη μεταφορά τους στη Γη της Επαγγελίας. Αλλά τι έκαναν αρχικά οι Ισραηλίτες στην Αίγυπτο, και πώς έφτασαν εκεί; Το ταξίδι των παιδιών του Ισραήλ στην Αίγυπτο ξεκινά στην πραγματικότητα με τον πρόγονό τους, τον Αβραάμ.
Ο Αβραάμ ήταν ο πρώτος άνθρωπος που αναγνώρισε έναν καθαρά μονοθεϊστικό Θεό. Ως αποτέλεσμα, ο Θεός υπόσχεται να κάνει τους απογόνους του σε ένα μεγάλο έθνος. Η δημιουργία ενός μεγάλου έθνους, όπως και η δημιουργία οποιουδήποτε σπουδαίου, είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Έτσι ο Θεός λέει στον Αβραάμ ότι για να γίνουν ένα ενωμένο έθνος, τα παιδιά του πρέπει να βιώσουν κοινά βάσανα που θα περιλαμβάνουν εξορία, υποδούλωση και διώξεις σε μια γη που δεν είναι δική τους.
Μόνο τότε θα έρθουν στην κληρονομιά τους —τη γη της Χαναάν (Γένεση 15:13). Τρεις γενιές αργότερα, η κάθοδος στην Αίγυπτο ξεκινά με τον Ιωσήφ. Η ζωή είναι συχνά μια περίπλοκη πλέξη φαινομενικά αρνητικών εμπειριών που εκ των υστέρων καταλήγουν να είναι η τέλεια λύση. Όταν οι αδελφοί του Ιωσήφ τον πούλησαν σε μια ομάδα Ισμαηλιτών που τον μετέφεραν στην Αίγυπτο ως δούλο, σίγουρα δεν μπορούσαν να προβλέψουν ότι δύο δεκαετίες αργότερα θα ήταν ο Αιγύπτιος Αντιβασιλέας που θα έσωζε όλη την Αίγυπτο και την οικογένειά του από την πείνα. Μόλις επανενώθηκαν όλοι οι αδελφοί, με πέντε ακόμη χρόνια πείνας μπροστά τους, ο Ιωσήφ έφερε τον πατέρα του και τα υπόλοιπα παιδιά του Ισραήλ στην Αίγυπτο (συνολικά 70 ψυχές) και τους εγκατέστησε στην Αίγυπτο στη γη Γκόσεν. Την πιο εύφορη περιοχή της Αιγύπτου.
Στην Αίγυπτο, ο Ιωσήφ ήταν ευρέως αναγνωρισμένος ως ο σωτήρας του λαού. Μετά το θάνατο του Ιωσήφ, ωστόσο, η Βίβλος αναφέρει ότι ένας νέος Φαραώ ήρθε στην εξουσία που «δεν γνώριζε τον Ιωσήφ».. Μάλλον υπονοεί ότι ο Φαραώ επέλεξε να μην αναγνωρίσει τη συμβολή του Ιωσήφ στην επιβίωση της Αιγύπτου. Αυτός και οι σύμβουλοί του ξεκίνησαν να καταστρέψουν τους Εβραίους, που άκμαζαν στη γη Γκόσεν. Διαμαρτυρήθηκαν ότι οι Εβραίοι αυξάνονταν πάρα πολύ και ότι, αν γινόταν πόλεμος, οι Εβραίοι θα ήταν η πέμπτη στήλη, που θα πολεμούσε εναντίον τους από μέσα. Πώς μπορεί κανείς να υποδουλώσει ένα ολόκληρο έθνος με λεπτότητα;
Ο Φαραώ ζήτησε ένα «Πρόγραμμα Εθνικής Ενότητας» στο οποίο όλοι θα προσφέρονταν εθελοντικά για να βοηθήσουν στην οικοδόμηση των νέων πόλεων καταστημάτων της Πιθοομ και του Ραμσίς . Στην αρχή του προγράμματος ήρθαν όλοι. Αργότερα, ωστόσο, ήρθαν μόνο οι Ισραηλίτες, ίσως για να δείξουν πόσο πιστοί ήταν στον Φαραώ. Με τον καιρό, οι κάποτε εθελοντές έγιναν καταναγκαστικοί εργάτες και ο Φαραώ απαίτησε από αυτούς την ίδια απόδοση που είχαν προηγουμένως. Έτσι υποδουλώθηκαν. Οι Ισραηλίτες έζησαν στην Αίγυπτο για 210 χρόνια, υπηρετώντας πολλά από αυτά τα χρόνια ως σκλάβοι.
Οι Αιγύπτιοι ήταν σκληροί διοικούντες, που απολάμβαναν να είναι σκληροί με τους Ισραηλίτες. Πέρα από τη σωματική εργασία, οι Ισραηλίτες υπέστησαν ηθική υποβάθμιση… οι άνδρες αναγκάζονταν να κάνουν τη δουλειά που συνήθως έκαναν οι γυναίκες και οι γυναίκες αναγκάζονταν να κάνουν τη δουλειά των ανδρών. Οι αστρολόγοι του Φαραώ προέβλεψαν ότι οι Ισραηλίτες θα σωθούν από ένα Εβραίο αγόρι που δεν είχε γεννηθεί ακόμη. Ο Φαραώ δεν μπορούσε να επιτρέψει να συμβεί αυτό. Πρώτα διέταξε τις μαίες όταν γεννήσει μια Ισραηλινή γυναίκα, «αν είναι αγόρι, να το σκοτώσεις, αλλά αν είναι κορίτσι, να ζήσει» (Έξοδος 1:16). Αλλά οι μαίες αρνήθηκαν να σκοτώσουν τα παιδιά και είπαν στον Φαραώ ότι οι Εβραίοι γέννησαν χωρίς βοήθεια. Ο Φαραώ, όμως, πήρε το θέμα στα χέρια του και δήλωσε στο λαό του: «Κάθε αγόρι που γεννιέται, θα το ρίξεις στον Νείλο, αλλά κάθε κορίτσι θα το κρατήσεις ζωντανό» (Έξοδος 1:22).
Οι Ισραηλίτες σκλάβοι αναγκάζονταν συχνά να μένουν στα χωράφια, χωρισμένοι από τις οικογένειές τους, αλλά οι γυναίκες αρνούνταν να επιτρέψουν να διαλυθούν οι οικογένειές τους. Όταν οι άντρες εξαντλήθηκαν από τη σωματική εργασία και φοβήθηκαν να κάνουν παιδιά μήπως σκοτωθούν τα παιδιά τους, οι γυναίκες βγήκαν στα χωράφια και «παρέσυραν» τους συζύγους τους για να συνεχίσουν να γεννιούνται παιδιά Ισραηλιτών, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια του λαού. Παρά τις προσπάθειες των Αιγυπτίων να τους καταστρέψουν, ο εβραϊκός λαός συνέχισε να αυξάνεται. Σε αυτή την απελπιστική κατάσταση, γεννήθηκε ο Μωυσής. Οι γονείς του Μωυσή, ο Αμράμ και ο Γιοχέβεδ ήταν και οι δύο από τη φυλή του Λευί. Πριν από το διάταγμα για τη δολοφονία των αρσενικών παιδιών, είχαν ήδη δύο παιδιά, τον Ααρωών και τη Μύριαμ.
Μετά την έκδοση του διατάγματος για τον πνιγμό κάθε αρσενικού παιδιού, γεννήθηκε ένας δεύτερος γιος, ο Μωυσής. Για να σώσει τη ζωή του γιου τους, η Γιότσεβεντ έβαλε το μωρό Μωυσή σε ένα καλάθι καλυμμένο με πίσσα και έβαλε το καλάθι στον Νείλο. Η Μύριαμ ακολούθησε τον αδερφό της, καθώς το ρεύμα το μετέφερε προς τον ιδιωτικό κόλπο της κόρης του Φαραώ.
Όταν η κόρη του Φαραώ είδε ότι το καλάθι περιείχε ένα αγοράκι, ήξερε ότι ήταν ένα παιδί Εβραίου, αλλά αποφάσισε να το κρατήσει και να το μεγαλώσει σαν δικό της παιδί. Η Μύριαμ έσπευσε αμέσως για να προσφερθεί εθελοντικά στη Γιότσεβεντ ως νοσοκόμα του μωρού. Έτσι, μέχρι να απογαλακτιστεί, ο Μωυσής μεγάλωσε από μια Εβραία νοσοκόμα, η οποία ήταν πραγματικά η μητέρα του, πριν επιστρέψει στην κόρη του Φαραώ.
Ο Μωυσής ήταν πλήρες μέλος της αιγυπτιακής αυλής και θεωρούνταν από τον Φαραώ ως εγγονός. Αλλά ο Μωυσής ήταν επίσης ευαίσθητος στις αδικίες που γίνονταν στους αδελφούς του, τους Εβραίους. Μια μέρα, ο Μωυσής είδε έναν Αιγύπτιο αρχηγό να χτυπά αλύπητα έναν Εβραίο. Είδε ότι δεν υπήρχε κανένας και σκότωσε τον αρχηγό για να σώσει τη ζωή του Ισραηλίτη. Γρήγορα, πριν υπάρξουν μάρτυρες, έθαψε το σώμα στην άμμο. Την επόμενη μέρα όμως, όταν συνάντησε δύο Εβραίους που μάλωναν και προσπάθησαν να τους σταματήσουν, απείλησαν τον Μωυσή λέγοντας: Θέλεις να μας σκοτώσεις όπως σκότωσες τον Αιγύπτιο;
Συνειδητοποιώντας ότι αν ακόμη και αυτοί οι δύο Ισραηλίτες σκλάβοι γνώριζαν τις πράξεις του, τότε το ίδιο γνώριζε και ο Φαραώ. Ο Μωυσής έφυγε από την Αίγυπτο στη Μαδιάμ, όπου συνάντησε την Τζιππόρα, την κόρη του Ιοθρώ (πρώην αρχιερέα των Μαδιάμ που είχε στραφεί στον μονοθεϊσμό). Αφού παντρεύτηκε την Τζιππόρα, ο Μωυσής έγινε ένας από τους βοσκούς του Ιέθρο και έζησε μια ποιμαντική και ειρηνική ζωή… αλλά όχι για πολύ. Μια μέρα, ενώ έβοσκε τα κοπάδια, ο Μωυσής ακολούθησε ένα αδέσποτο αρνί και συνάντησε έναν θάμνο περικυκλωμένο από φλόγες, αλλά ο θάμνος δεν πυρπολήθηκε από τη φωτιά.
Στον φλεγόμενο θάμνο (που βρισκόταν στο όρος Σινά), ο Θεός μίλησε πρώτα στον Μωυσή και του έδωσε εντολή να επιστρέψει στην Αίγυπτο και να οδηγήσει τους Ισραηλίτες από τη σκλαβιά. Ο Μωυσής, ωστόσο, δεν πίστευε ότι ήταν το κατάλληλο άτομο για το έργο... καθώς, είχε πρόβλημα ομιλίας( τραύλιζε) και είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό που ίσως ήταν πιο κατάλληλος για τη δουλειά. Αλλά ο Θεός είχε επιλέξει τον Μωυσή, και έτσι ο Μωυσής επέστρεψε στην Αίγυπτο όπου ο μεγαλύτερος αδελφός του ο Ααρών θα τον υπηρετούσε ως εκπρόσωπός του.
Η απομάκρυνση των Εβραίων από την Αίγυπτο δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Ο Θεός προειδοποίησε τον Μωυσή ότι η καρδιά του Φαραώ θα σκληρύνει. Μάλιστα, μετά την πρώτη επίσκεψη του Μωυσή και του Ααρών στο παλάτι του Φαραώ, ο Φαραώ διέταξε να αυξηθεί ο φόρτος εργασίας των σκλάβων του. Οι σκλάβοι θα ήταν πλέον υπεύθυνοι να προμηθεύουν το δικό τους άχυρο για την κατασκευή τούβλων. Οι Ισραηλίτες βογκούσαν κάτω από το βάρος της καταπίεσής τους και κατηγόρησαν τον Μωυσή και τον Ααρών ότι έκαναν τα πράγματα χειρότερα. Αλλά ο Θεός ενίσχυσε τον Μωυσή και του είπε ότι τώρα θα έβλεπε σύντομα τη δύναμη του Θεού, η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα να απελευθερώσει ο Φαραώ τους Εβραίους.
Τώρα που ο Φαραώ είχε σκληρύνει την καρδιά του και αρνήθηκε να αφήσει τους Ισραηλίτες να φύγουν, ο Θεός μπορούσε να ρίξει την οργή του στην Αίγυπτο. Ενώ είναι αλήθεια ότι ο Θεός είχε πει στον Αβραάμ ότι οι απόγονοί του θα υπηρετούσαν έναν άλλο λαό, και επομένως οι Αιγύπτιοι εκπλήρωναν μόνο την εντολή του Θεού, είχαν παρασυρθεί από τον θεϊκό τους ρόλο και ήταν πονηροί και μοχθηροί πέρα από την κλήση του καθήκοντος. Όταν ο Μωυσής και ο Αααρών πήγαν στο παλάτι για να ζητήσουν ελευθερία για τους αδελφούς τους και τους αρνήθηκαν, ο Θεός μετέτρεψε τον ποταμό Νείλο σε αίμα. Κάθε μία από τις επόμενες εννέα πληγές ακολούθησε το πρότυπο: ο Μωυσής και ο Αααρών ζήτησαν άδεια να φύγουν, ο Φαραώ αρνήθηκε, η Αίγυπτος και οι Αιγύπτιοι χτυπήθηκαν από λοιμό, ενώ οι Ισραηλίτες γλίτωσαν. Τότε οι Αιγύπτιοι φώναζαν και ο Φαραώ παρακαλούσε για έλεος και συμφωνούσε να αφήσει τους Ισραηλίτες να φύγουν.
Τότε ο Φαραώ θα άλλαζε γνώμη και θα ξεκινούσε ο επόμενος κύκλος. Τι ακριβώς ήταν οι δέκα πληγές;
ΑΙΜΑ – Ο ποταμός Νείλος έγινε αίμα. Αλλά δεν ήταν μόνο το ποτάμι που έγινε αίμα, ήταν όλο το νερό στην Αίγυπτο. Οι άνθρωποι πήγαιναν να πάρουν κάτι να πιουν από τα βαρέλια με το αποθηκευμένο νερό τους, αλλά είχε γίνει αίμα. Οι άνθρωποι έπαιρναν ένα ποτό από αυτό που πίστευαν ότι ήταν καθαρή πηγή, και θα ήταν αίμα. Ωστόσο, όταν ένας Ισραηλίτης έπαιρνε νερό από την ίδια πηγή, θα παρέμενε νερό. Η μάστιγα του αίματος ήταν ιδιαίτερα οδυνηρή για τους Αιγύπτιους επειδή λάτρευαν τον Νείλο.
ΒΑΤΡΑΧΟΙ - Η γη της Αιγύπτου κατακλύστηκε από βατράχους. Αυτό μπορεί να μην φαίνεται μεγάλο θέμα με την πρώτη ματιά, τελικά, μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι οι βάτραχοι είναι χαριτωμένοι, αλλά οι βάτραχοι ήταν πραγματικά παντού! Υπήρχαν βάτραχοι στα κρεβάτια, βάτραχοι στα ντουλάπια, βατράχια στις κατσαρόλες, ακόμη και βάτραχοι στο φούρνο. Και όποτε οι Αιγύπτιοι χτυπούσαν έναν βάτραχο για να τον σκοτώσουν, το Μιντραασς μας λέει, ότι ο βάτραχος θα χωριζόταν στα δύο, παράγοντας ακόμη περισσότερους βατράχους.
ΨΕΙΡΕΣ – Για να ξεκινήσει η μάστιγα των ψειρών, ο Θεός διέταξε τον Ααρών μέσω του Μωυσή να χτυπήσει στο έδαφος με το ραβδί του. Η σκόνη στο έδαφος μετατράπηκε σε ψείρες και εξαπλώθηκε σε όλη την Αίγυπτο.
ΑΓΡΙΑ ΚΤΗΝΗ – «Λιοντάρια και τίγρεις και αρκούδες, ω μου!» Άγρια ζώα κάθε είδους πέρασαν τα σύνορα της Αιγύπτου και ρήμαξαν τη γη. Οι Αιγύπτιοι δεν μπορούσαν να φύγουν από τα σπίτια τους, από φόβο μήπως τους επιτεθούν, ωστόσο τα άγρια ζώα περνούσαν ακριβώς μπροστά από τους Ισραηλίτες χωρίς να τους βλάψουν.
ΛΟΙΜΟΣ - Τα αιγυπτιακά βοοειδή που είχαν επιζήσει από την καταστροφή των άγριων θηρίων, χτυπήθηκαν από λοιμό και πέθαναν. Κανένα εβραϊκό βοοειδή δεν πέθανε, ακόμη και αυτά που βρίσκονταν κοντά στα αιγυπτιακά βοοειδή. Οι πρώτες πέντε πληγές δίδαξαν στους Αιγύπτιους ότι τα υπάρχοντά τους χάθηκαν και ο πλούτος τους εφήμερος.
ΠΛΗΓΕΣ-ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ – Από την κορυφή ως τα νύχια, οι Αιγύπτιοι ήταν καλυμμένοι με επώδυνες βράσεις.
ΧΑΛΑΖΙ – Η χαλαζοθύελλα της έβδομης πληγής ήταν μια επίδειξη «πυροτεχνημάτων» της δύναμης του Θεού. Το χαλάζι αποτελούνταν από κομμάτι πάγου μεγέθους μπέιζμπολ συνοδευόμενο από πύρινη αστραπή. Η σωματική καταστροφή ήταν τεράστια.
ΑΚΡΙΔΕΣ – Δεν είχαν απομείνει πολλά από την Αίγυπτο όταν έφτασε η πανούκλα της ακρίδας. Τα βοοειδή ήταν νεκρά, τα κτίρια κατεστραμμένα, το ηθικό ήταν χαμηλό και μετά έφτασαν οι ακρίδες. Ένα τεράστιο σμήνος σκοτείνιασε τον ουρανό και καταβρόχθισε ό,τι είχε απομείνει από τις καλλιέργειες.
ΣΚΟΤΑΔΙ – Για τρεις μέρες, το απόλυτο σκοτάδι κατέβηκε στην Αίγυπτο. Οι Σοφοί δίδαξαν ότι το σκοτάδι ήταν τόσο έντονο που χρησίμευε και ως φυσικός περιορισμός, αφήνοντας τους Αιγύπτιους ανίκανους να κινηθούν. Οι Εβραίοι, όμως, έβλεπαν πού πήγαιναν και έμειναν ανεπηρέαστοι από το σκοτάδι.
ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΤΟΚΟΥ – Μέχρι τη στιγμή που ο Φαραώ απειλήθηκε με την τελευταία πληγή –το θάνατο όλων των πρωτότοκων της Αιγύπτου, το έθνος του τον παρακαλούσε να απελευθερώσει τους Ισραηλίτες. Αλλά ο Φαραώ ήταν πεισματάρης και δεν τους άφηνε να φύγουν. Η νύχτα που πέθαναν οι πρώτοι Αιγύπτιοι είναι η πρώτη νύχτα του Πάσχα. Πράγματι, αυτή ήταν η μόνη μάστιγα για την οποία οι Εβραίοι έπρεπε να προετοιμαστούν για να μην πληγωθούν. Προκειμένου να «παραδοθεί», ο Μωυσής έδωσε εντολή στους Ισραηλίτες να σημαδέψουν τους παραστάτες της πόρτας τους με αίμα αρνιού. Και στο σκοτάδι της μεταμεσονύκτιας ώρας, ο Θεός χτύπησε όλα τα πρωτότοκα στη γη της Αιγύπτου.
Ο Φαραώ ζήτησε τώρα από τον Μωυσή να οδηγήσει τους Ισραηλίτες από τη γη του αμέσως! Ο κόσμος μάζεψε γρήγορα τα υπάρχοντά του, συμπεριλαμβανομένου του ψωμιού που δεν είχε αρκετό χρόνο να φουσκώσει, το μάτζα, και βγήκε βιαστικά στην έρημο. Μόλις οι Ισραηλίτες έφυγαν, όμως, ο Φαραώ, κοιτάζοντας την κατεστραμμένη γη του, θύμωσε και άλλαξε γνώμη. Φώναξε τον στρατό των αρμάτων του και ξεκίνησε να ακολουθήσει τους Ισραηλίτες. Τρεις μέρες αργότερα, είδαν μπροστά τους τα νερά της Θάλασσας των Καλαμιών (που ονομάζεται επίσης Ερυθρά Θάλασσα).
Βουνά φαινόταν εκατέρωθεν. Και πίσω τους ήταν ο στρατός των Αιγυπτίων που πλησίαζε γρήγορα. Δεν υπήρχε πού να στραφούν, απλά δεν υπήρχε πουθενά να πάνε, έτσι οι Ισραηλίτες… ούρλιαξαν στον Μωυσή. «Δεν υπάρχουν αρκετοί τάφοι στην Αίγυπτο; Έπρεπε να είχαμε μείνει εκεί», φώναξαν.
Πράγματι, κάποιοι από τους ανθρώπους πρότειναν να γυρίσουν και να επιστρέψουν στην Αίγυπτο. Ο Μωυσής ικέτευσε τον Θεό για βοήθεια και ο Θεός του έδωσε εντολή να πει στον λαό να ταξιδέψει. Όταν έφτασαν στο νερό, ο Θεός είπε στον Μωυσή να απλώσει το χέρι του πάνω από τη θάλασσα και θα σχιζόταν. Ο Μωυσής το έκανε. Έδωσε εντολή στον κόσμο να πάει μπροστά, αλλά εκείνοι δίστασαν.
Ένας άνδρας, ο Ναχσόν μπεν Αμιναντάβ, από τη φυλή του Ιούδα, προχώρησε και μπήκε στη θάλασσα. Το νερό έφτασε στη μέση του, στους ώμους του, στο πηγούνι του, αλλά συνέχισε μπροστά καθώς ο Μωυσής άπλωσε το χέρι του πάνω από το νερό. Καθώς το νερό έφτασε στα χείλη του Ναχσών, η θάλασσα διαλύθηκε, παρέχοντας ένα τμήμα ξηρής γης πάνω στο οποίο μπορούσαν να περάσουν οι Ισραηλίτες. Οι Ισραηλίτες πέρασαν βιαστικά τη θάλασσα, αλλά οι Αιγύπτιοι ήταν πολύ πίσω. Μόλις ο τελευταίος Ισραηλίτης βγήκε από τη θάλασσα, όταν ο Θεός έδωσε εντολή στον Μωυσή να απλώσει ξανά το χέρι του πάνω από τη θάλασσα, και το νερό κατέρρευσε.
Οι Αιγύπτιοι, με τα πανίσχυρα άρματά τους, συντρίφτηκαν στα στροβιλιζόμενα νερά. Σύμφωνα με το Midrash, μόνο ένας Αιγύπτιος επέζησε, ο Φαραώ. Η θάλασσα έφτυσε τον Φαραώ στην άκρη του νερού για να μπορέσει να γίνει μάρτυρας και της καταστροφής του δικού του λαού και να δώσει μαρτυρία για τη λύτρωση των Ισραηλιτών. Από το πέρασμα της Θάλασσας των Καλαμιών, οι Ισραηλίτες συνέχισαν να ταξιδεύουν στην έρημο του Σινά. Εκεί, συγκεντρωμένος στη βάση του Όρους Σινά, στο ίδιο σημείο όταν ο Θεός εμφανίστηκε στον Μωυσή στον φλεγόμενο θάμνο, ο λαός του Ισραήλ έλαβε την Τορά από τον Θεό και σφυρηλατήθηκε σε ένα μεγάλο και ιερό έθνος….
Και γι' αυτό γιορτάζουμε το Πάσχα. ֍
https://cohen.gr/new/articles/judaism/5650-4-exodos-apo-ten-aigypto
*Δρ Γεωπόνος - Μηχανικός , Εβραιος Διδασκαλος.
Το Εβραϊκό Χρονολόγιο του Τζάκου Αλγκάβα που Θα δημοσιεύεται κάθε Παρασκευή. Το χρονολόγιο είναι καθαρά ιστορικό και δεν έχει καμία Θρησκευτική χροιά.