4.5.2009
Τεύκρος Σακελλαρόπουλος
Πρόσφατα αναρτήθηκε στο site ένα video σχετικά με το Ισλαμικό και δημογραφικό πρόβλημα (;) [Το Ισλάμ και το δημογραφικό]. Η πρώτη μου αντίδραση ομολογώ με τρόμαξε. Όχι πως δεν μου ήταν όλα αυτά γνωστά, αλλά ο τρόπος παρουσίασης με την κατάλληλη (και πολύ επιτυχημένη για την περίσταση) μουσική υπόκρουση με έκανε να νοιώσω ένα ρίγος. Άθελά μου έκανα και τους ανάλογους μαθηματικούς υπολογισμούς και πρόσθεσα στην ηλικία μου τα χρόνια, όπου χώρες σαν την Γαλλία ή την Αγγλία θα είναι Ισλαμικά Έθνη… Αν όλα πάνε καλά πιθανόν να είμαι στη ζωή σε αυτό το τόσο κοντινό διάστημα και καταλαβαίνετε…
Επιπλέον τρόμαξα και από το τελικό παροτρυντικό μήνυμα: «ΕΣΥ τι κάνεις και πως θα ΔΡΑΣΕΙΣ;» ΑΥΤΟ ήταν που με τρόμαξε!
Δεν κατάλαβα τι εννοούσε και πραγματικά αυτό ήταν που μου έδωσε το έναυσμα προκειμένου να διερευνήσω λίγο περισσότερο αυτή την υπόθεση. Η πρώτη μου σκέψη ήταν: «δηλαδή, τώρα τι πρέπει να κάνω εγώ ο ίδιος;». Ίσως το νόημα να ήταν: «Τι κάθεσαι πίεσε την κυβέρνησή σου να περιορίσει ή να απαγορεύσει τη μετανάστευση», γιατί δεν νομίζω να εννοούσε να βγω έξω και να «καθαρίζω» Ισλαμιστές προκειμένου να μειωθεί ο πληθυσμός τους.
Κάτι δεν μου πάει καλά σ’ αυτό το μήνυμα.
‘Έχω την αίσθηση ότι μάλλον κάτι άλλο θέλει να πει και να περάσει έστω κι αν ο τρόπος που χρησιμοποιεί δεν προσεγγίζεται σωστά.
Γενικά πρέπει να ομολογήσω (υποκειμενικά), ότι μηνύματα που ενέχουν απειλή (ή σπέρματα πανικού) δεν μου αρέσουν καθόλου. Ο λόγος; Είναι πολύ απλός! Αφενός νοιώθω να με υποτιμούν και αφετέρου να προσπαθούν να μου κλείσουν τις διόδους σκέψης και ΑΙΣΙΟΔΟΞΗΣ ΔΡΑΣΗΣ προβάλλοντας ένα ζοφερό, τρομακτικό μέλλον. Ειδικά στο θέμα της αριθμητικής σύγκρισης (και υποτιθέμενης υπεροχής) το υποχθόνιο νόημα κάθε τέτοιου μηνύματος είναι η υποβάθμιση της ποιότητας σε σχέση με την ποσότητα και ο αποπροσανατολισμός από το πραγματικό πρόβλημα. Η σύγκριση μεταξύ ανθρώπων και των εκδηλώσεών τους (σκέψη, πολιτισμός, ικανότητες) σε ΚΑΜΙΑ περίπτωση δεν πρέπει να διολισθαίνει στο ζήτημα της ποσότητας. Είναι φυσικά προφανές ότι κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει το ότι η αριθμητική υπεροχή αποτελεί έναν παράγοντα. Αυτό όμως μπορεί να συμβαίνει για πάρα πολλούς λόγους που μπορεί να είναι πολύ σοβαρότεροι και με αντίστοιχες συνέπειες και ομιλώ για την πείνα. Πως μπορείς να σταματήσεις στρατιές πεινασμένων, ότι κ’ αν πιστεύουν;
Ας δούμε λοιπόν τώρα, πως το video αυτό μπορεί να λειτουργήσει και με άλλον τρόπο.
Κατ’ αρχήν να δούμε σε ποιους κυρίως απευθύνεται; Στους Χριστιανούς στους Εβραίους ή στους Βουδιστές; Στους Βουδιστές και γενικά στους ακολουθούντες ανατολικού τύπου θρησκείες δεν νομίζω. Είναι προφανές ότι αριθμητικά είναι ισοδύναμοι ή υπέρτεροι των Ισλαμιστών. Στους Εβραίους πάλι δεν το νομίζω. Αν εξαιρέσουμε την πολύ πρόσφατη ιστορία (από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ και εντεύθεν) οι Εβραίοι έχουν υποστεί τους χειρότερους διωγμούς και σφαγές από τους… Χριστιανούς, ή τους παγανιστές (όπως ναζί). Σκεφθείτε τις σφαγές των Σταυροφόρων, τον εξανδραποδισμό από την Ισπανία, τα πογκρόμ στην τσαρική Ρωσία και το τελευταίο (την επιτομή ίσως) το Ολοκαύτωμα. Το γεγονός τώρα πως εδώ και 60 περίπου χρόνια κάποιοι επιθυμούν τον αφανισμό των Εβραίων (ή του κράτους του Ισραήλ) φαίνεται χλωμό μπροστά στα 4 χιλιάδες χρόνια διασποράς και διωγμών από την εποχή του Αβραάμ έως και σήμερα. Μην μου πείτε τώρα ότι και στις ημέρες μας στα δυτικά Χριστιανικά κράτη δεν επικρατεί ένας υποβόσκων αντισημιτισμός. Συνεπώς το μήνυμα (και το video) απευθύνεται στους Χριστιανούς. Εισάγει την λογική της «αριθμητικής επιχειρηματολογίας» έναντι της «ποιοτικής δράσης». Αυτό είναι πλήρως συμβατό με τον Χριστιανικό τρόπο σκέψης, ο οποίος βασίζεται στην αρχή της πίστης και όχι της πράξης και συγχρόνως στη λογική της μη ανέχειας του διαφορετικού (αυτό ισχύει κυρίως μεταξύ των δογμάτων του ιδίου, βλέπε Ιερά Εξέταση, Σικελικός Εσπερινός, Θρησκευτικός πόλεμος στη Β. Ιρλανδία κλπ).
Ένα άλλο στοιχείο στο οποίο βασίζεται η επιχειρηματολογία είναι ο βαθμός γονιμότητας προκειμένου ν α διατηρηθεί ένας πολιτισμός. Ερωτώ: «Είναι τόσο μεγάλη ανάγκη να διατηρηθεί ο κάθε, ο οποιοσδήποτε συγκεκριμένος πολιτισμός;». Εάν δηλαδή η υπογεννητικότητα οδηγήσει σε εξαφάνιση έναν πολιτισμό σημαίνει πως είτε κάτι έχει μεταβληθεί είτε ο πολιτισμός αυτός δεν έχει τα κίνητρα να τροφοδοτήσει επόμενες γενιές. Και τα δύο ισχύουν διότι όσον αφορά το πρώτο οι κοινωνίες από αγροτικές μετασχηματίστηκαν σε νοητικές, άρα η ανάγκη δεν είναι για περισσότερα χέρια, αλλά για περισσότερο μυαλό και όσον αφορά το δεύτερο ίσως δεν είναι και τόσο μεγάλη η συνεισφορά στην ανθρωπότητα του συγκεκριμένου πολιτισμού, ώστε να υπάρχει τέτοιο κίνητρο για επιβίωση. Είναι σκληρά ίσως όλα αυτά αλλά γιατί θα πρέπει να ανησυχούμε αν κάποιοι δεν είναι επαρκείς στο να συνεχίσουν; Ποια συνθήκη επιβάλει την άνευ όρων επιβίωση;
Συνεπώς με την πολύ συνοπτική αυτή προσέγγιση, η οποία δεν έχει την έννοια της βαθειάς ανάλυσης αλλά της επισήμανσης ζητημάτων για προβληματισμό μπορούμε κάλλιστα να ισχυριστούμε πως το νόημα του video στηρίζεται σε δύο παραδοχές:
Α. Στην υποχθόνια λογική πως η ποσότητα είναι υπέρτερη της ποιότητας και
Β. Στην de facto παραδοχή ότι ένας πολιτισμός που υφίσταται τώρα πρέπει να διατηρηθεί.
Επιπλέον εισάγει αντίστοιχα δύο αρνητικές (και επικίνδυνες) παροτρύνσεις:
Α. Απενεργοποιείστε το μυαλό σας προκειμένου να βρείτε ευέλικτους και έξυπνους τρόπους αντίδρασης και αντ’ αυτού εστιάστε στην αριθμητική, (όπου το παιγνίδι είναι εξ’ ορισμού χαμένο). Με αυτό τον τρόπο μετατίθεται το πρόβλημα σε ένα πεδίο, όπου κάποιοι άλλοι παίζουν πολύ καλύτερα και που ΔΕΝ ακολουθήθηκε από τον Θεμιστοκλή στη Σαλαμίνα ή από τον Δαυίδ έναντι του Γολιάθ, για να αναφέρω δύο πολύ γνωστά ιστορικά παραδείγματα.
Β. Διατηρείστε ότι στραβό βρήκατε και υπάρχει προκειμένου απλά και άκριτα να μην εξαφανιστείτε αντί του νομίζω ποιο αισιόδοξου, βελτιωθείτε ώστε να ισχυροποιήσετε τον πολιτισμό σας και να έχετε περισσότερα κίνητρα να υπάρχετε και βοηθείστε ίσως και τους άλλους, ώστε να μην έχουν τόσα προβλήματα.
Τονίζω για πολλοστή φορά πως δεν ωραιοποιώ πράγματα και καταστάσεις. Ούτε παραγνωρίζω πιθανές δυσμενείς εξελίξεις με άμεσα πρακτικά αποτελέσματα που μπορεί να προκύψουν από δημογραφικές αλλαγές. Μην ξεχνάμε όμως πως το δημογραφικό είναι μια πράξη υπέρ της ζωής (έστω ασυνείδητα και άκριτα), όπως έγινε και μετά τον πόλεμο.
Ωστόσο θεωρώ πως «someone missed the point» όταν εστιάζει σε λάθος πρόβλημα, (αν αποτελεί πρόβλημα όπως παρουσιάζεται στο video). Ακροθιγώς μόνο για να συγκεκριμενοποιήσω λίγο το σκεπτικό μου (ώστε να μην φαίνεται ως θεωρητικολογία), επισημαίνω πως η μετανάστευση και η υπερ-γεννητικότητα είναι απόρροια οικονομικής ανέχειας και όχι συνειδητής απόφασης με κάποιο στόχο. Κινήσεις απελπισίας λόγω πείνας, λόγω φτώχιας λόγω άθλιων συνθηκών διαβίωσης εκτρέφουν κάθε μορφή φονταμενταλισμού και οδηγούν σε βίαιες και ανεξέλεγκτες εκρήξεις.
Ενόσω κάποιος αντιλαμβάνεται τις βαθύτερες αιτίες (όποιες και αν είναι) και προσπαθεί να εντοπίσει και να εστιάσει στον πυρήνα κάθε γεγονότος έχει πιθανόν περισσότερες και καλύτερες προοπτικές αντιμετώπισης των εξελίξεων, (μαζί και του δημογραφικού).
Τονίζω για μια ακόμα φορά (υποκειμενικά αναφερόμενος). Δεν πρέπει να προκαλεί φόβο οποιαδήποτε εκδήλωση της ζωής ακόμα και αν προέρχεται από εκατομμύρια ανθρώπους (βλέπε πχ υπερ-γεννητικότητα). Αντίθετα οι συνέπειες που προέρχονται από τις χθόνιες και σκοτεινές πτυχές στη σκέψη του μυαλού ενός και μόνο ανθρώπου (βλέπε πχ Χίτλερ) είναι αρκετές για να ωχριά κάθε παρόμοια σκέψη.